چهارم مردادماه یادآور درگذشت رضاشاه پهلوی، بنیانگذار سلسله پهلوی است. او که در سال ۱۳۲۳ خورشیدی در تبعید در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی درگذشت، دوران پر تلاطمی را در تاریخ ایران سپری کرد. خبر مرگ او توسط پیشکارش، سلیمان بهبودی، به خانوادهاش اعلام شد. گفته میشود قلب او نتوانسته سنگینی زندگی و دوران تبعید را تحمل کند.
تلاطمهای زندگی و حکومت رضاشاه
رضاشاه پهلوی، که دوران کودکی دشواری را پشت سر گذاشته بود، در نهایت به قدرت رسید و تاریخ ایران را دستخوش تغییرات اساسی کرد. دوران سلطنت او همواره با بحرانهای سیاسی و اجتماعی همراه بود. از وقایع مهم دوران او میتوان به حادثه خونین گوهرشاد اشاره کرد.
سیاست و روابط با چهرههای کلیدی
رضاشاه در دوران حکومت خود با چهرههای سیاسی مهمی چون محمدعلی فروغی، که هم صدراعظم و هم مشاور او بود، تعامل داشت. فروغی پس از کنارهگیری از قدرت، به تصحیح دیوان حافظ پرداخت و جملهای مشهور از حافظ را بازنویسی کرد که به نظر میرسد بازتابی از شرایط آن دوران باشد: «در کف شیر نر خونخوارهای / غیر تسلیم و رضا کوچارهای؟»
افول و میراث
سرگذشت رضاشاه پهلوی را میتوان نمادی از گذر تاریخ و سرنوشت شاهانی دانست که از اوج قدرت به انزوا و فراموشی رسیدند. او حتی در دوران تبعید نیز با هراسهایی روبرو بود که نشان از پیچیدگیهای دوران حکومت و پایان زندگی او دارد.