بیش از پنج ماه از آغاز جنگی که ویرانیهای گستردهای به بار آورد و منجر به تعطیلی بخشهایی از صنایع شد، میگذرد. در حال حاضر، بازسازیهای اقتصادی آغاز شده و طبق اعلام برخی مدیران صنایع زیرساختی، حدود ۶۰ درصد واحدهای آسیبدیده در مدت کوتاهی به مدار تولید باز خواهند گشت.
مهدی عرب صادق، کارشناس ارشد انرژی، معتقد است بازگشت به وضعیت «دقیقاً همان نقطه قبل از جنگ» نیازمند پنج تا هفت سال زمان و هزینهای بالغ بر ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلار است. او پرسید: «چرا باید به همان نقطه قبل برگردیم؟ ما که نمیخواهیم خرابههای قدیمی را دوباره گلکاری کنیم! ما باید جهش کنیم.»
عرب صادق با اشاره به تجربه ژاپن پس از جنگ جهانی دوم که توانست از دل بحران به قدرت صنعتی تبدیل شود، گفت: «جنگها، انقلابها و بحرانهای بزرگ میتوانند فرصتی برای بازنگری در رویههای غلط گذشته باشند.» او افزود که این دوران به کشورها فرصت میدهد تا در شیوه اداره کشور، سیاستگذاری اقتصادی، نحوه تنظیم روابط دولت و جامعه و ساختارهای تصمیمگیری خود تجدیدنظر کنند.
به گفته این کارشناس حوزه انرژی، بسیاری از اصلاحات مهم در کشورها دقیقاً در دورههای پس از بحرانهای بزرگ شکل گرفتهاند، زمانی که هزینههای گذشته به اندازهای آشکار شده که جامعه و سیاستگذاران را به تغییر مسیر وادار کرده است.
نقش حاکمیت در بازسازی اقتصادی
در مورد نقش حاکمیت در بازسازی صنایع زیرساختی پس از پایان جنگ، عرب صادق بیان کرد که این مسیر پیش از این نیز در دوران پس از جنگ تحمیلی طی شده و درسهای تلخ و شیرین زیادی از آن گرفته شده است. او تاکید کرد که نقش حاکمیت در بازسازی پیش رو نباید نقش یک «پیمانکار بزرگ» یا «آقا بالاسر متولی» باشد، بلکه حاکمیت باید «تضمینکننده» باشد.