صاحبخبر - به گزارش خبرگزاری آنا، تحولات جاری در منطقه قفقاز، دیگر نه یک رقابت ساده بر سر ایجاد مسیرهای ترانزیتی، بلکه بخشی از یک آرایش نوین و پیچیده ژئوپلیتیکی در پیرامون ایران است. امروز قفقاز به کانون تلاقی منافع بازیگران فرامنطقهای تبدیل شده که تلاش دارند با دستکاری در نقشه ترانزیتی منطقه، موازنههای قدرت را به ضرر تهران تغییر دهند. در این میان، پروژه موسوم به «کریدور زنگزور» تنها یک طرح زیرساختی ساده نیست؛ بلکه قطعهای از یک پازل بزرگتر برای محاصره ژئوپلیتیک ایران و محدودسازی دسترسیهای راهبردی کشور در شمال غرب است. چنین شرایطی، هوشیاری مضاعف دستگاههای تصمیمگیر و تغییر پارادایم در مواجهه با چالشهای منطقهای را میطلبد.
در این میان، دیپلماسی نشستمحور بهتنهایی پاسخگوی سرعتِ تحولات نیست. برای مقابله با این آرایش میدانی، اتصال ارگانیک و هدفمند میان نهادهای رسمی دیپلماتیک و بدنه نخبگانی کشور به یک ضرورت گریزناپذیر تبدیل شده است. سیاست خارجی هوشمند در قفقاز، زمانی محقق میشود که خروجیِ ذهنهای خلاق و کارشناسان اندیشکدهای، از حصارِ اتاقهای فکر خارج شده و مستقیماً به بستههای جامع سیاستی، پیشنهادهای اجرایی و دستورالعملهای عملیاتی در سطح دولت تبدیل گردد.
ضرورت بازآرایی استراتژیک ایران
جمهوری اسلامی ایران برای حفظ منافع بلندمدت خود و تثبیت جایگاه ژئوپلیتیکی در منطقه، نیازمند یک بازآرایی استراتژیک است. این بازآرایی جز با عبور از رویکردهای واکنشی و جایگزینی آن با دیپلماسی فعال و پیشدستانه -مبتنی بر پیوندهای راهبردی با همسایگان- ممکن نخواهد بود. آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری در اتاقهای فکر و دستگاههای دیپلماسی کشور مورد نیاز است، تبدیل دانش کارشناسی به قدرت عمل است تا سهم ایران در معادلات ترانزیتی و امنیتی منطقه، نه تنها حفظ شود، بلکه با شتاب و قاطعیت ارتقا یابد.
در حالی که تحولات حوزه قفقاز فراتر از یک رقابت ساده بر سر مسیرهای ترانزیتی بوده و در حال تبدیل شدن به یک آرایش جدید ژئوپلیتیکی در پیرامون ایران است، کارشناسان بر لزوم شتابگیری تصمیمات راهبردی تهران تأکید دارند.