انتشار ویدیویی تکاندهنده در فضای مجازی که در آن فردی اقدام به ضرب و جرح و تحقیر زنان در مقابل دوربین میکرد، بار دیگر توجهات را به ریشههای روانشناختی و اجتماعی خشونت خانگی جلب کرد. این حادثه، پرسشهایی را درباره اثربخشی برخوردهای قضایی معمول در پیشگیری از تکرار چنین رفتارهایی مطرح ساخت.
ابعاد روانشناختی و اجتماعی خشونت
دکتر مهدیار سعیدیان، فعال رسانهای و تحلیلگر حوزه پزشکی و سلامت، در گفتوگو با رکنا، به بررسی ابعاد این پرونده پرداخت. وی با اشاره به واکنشهای گسترده عمومی و ورود مراجع قضایی و انتظامی، بیان داشت که متهم پس از دستگیری و انتقال به بیمارستان، ابراز پشیمانی کرده است.
سابقه رفتاری متهم
بر اساس گزارشهای منتشر شده، فرد مذکور دارای دستکم ۱۰ فقره سابقه دستگیری به اتهاماتی چون نزاع و درگیری، سرقت، ضرب و جرح، هتک حیثیت، قدرتنمایی در فضای مجازی و تهدید به قتل بوده است. وی پیش از این نیز چندین بار روانه زندان شده، اما پس از آزادی، دوباره به الگوی رفتاری قبلی خود بازگشته است.
الگوی رفتاری و اختلال شخصیت
دکتر سعیدیان تاکید کرد که آنچه این پرونده را از یک جرم ساده فراتر میبرد، الگوی رفتاری مشخصی است که در سوابق و نحوه ارتکاب این جرم دیده میشود. این رفتارها تصادفی یا ناگهانی نبوده و نشانههایی از یک ساختار شخصیتی عمیقتر هستند. وی با استناد به منابع معتبر روانشناسی و جرمشناسی، به بررسی پدیدههایی پرداخت که ممکن است منجر به تکرار چنین رفتارهایی شوند. یکی از این اختلالات که در سایه پنهان میماند، اختلال شخصیت ضداجتماعی است.
بر اساس منابع معتبر روانپزشکی و جرمشناسی، اختلال شخصیت ضداجتماعی با بیتوجهی مداوم به حقوق دیگران، نقض مکرر قوانین و هنجارهای اجتماعی، فریبکاری، تکانشگری، پرخاشگری و بیملاحظگی نسبت به امنیت خود و دیگران مشخص میشود. افراد مبتلا به این اختلال اغلب فاقد همدلی بوده و احساس گناه یا پشیمانی کمی نسبت به اعمال خود دارند.