شناسایی لایه مفقوده در نظام مالی ایران
فرهاد نیلی در همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با تحلیل وضعیت نظام بانکی کشور اظهار داشت که با وجود ثبت سالانه ۵۰ میلیارد تراکنش بانکی، نظام اعتباری ایران با استانداردهای جهانی فاصله دارد. طبق آمارهای ارائهشده، حدود ۹۰ درصد مردم دارای حساب بانکی هستند، اما تنها ۳۰ درصد بهصورت رسمی از بانکها اعتبار دریافت کردهاند.
چالشهای دسترسی به خدمات اعتباری
این اقتصاددان با اشاره به اینکه تنها ۴ درصد از مردم از ابزارهایی مانند کارت اعتباری برای مدیریت نقدینگی استفاده میکنند، تصریح کرد که یک «لایه مفقوده» در نظام مالی کشور وجود دارد. نیلی معتقد است در میان ۴۰ درصد میانی جامعه، ظرفیتی معادل ۱۲ هزار هزار میلیارد تومان وجود دارد که به دلیل فقدان زیرساختهای اعتباری مناسب، بلااستفاده مانده است.
ضرورت گذار به اعتبارسنجی دادهمحور
- تحول در مدل ارزیابی: جایگزینی نظام وثیقهمحور با اعتبارسنجی مبتنی بر پروفایل رفتاری و سابقه اعتباری مشتریان.
- بهرهگیری از فناوری: استفاده از هوش مصنوعی و فناوریهای نوین برای تحلیل دقیق دادههای مالی.
- ایجاد زیرساخت جدید: ضرورت طراحی زیرساختی مشابه شبکه شتاب برای توسعه خدمات اعتباری در مقیاس وسیع.
نیلی در پایان تأکید کرد که نظام پرداخت ایران قابل اعتماد است، اما نظام اعتباری آن چندین دهه از دنیا عقبتر است. برای اصلاح این ساختار، باید به سمت بهداشت اعتباری و شفافیت اطلاعاتی حرکت کرد تا افراد بتوانند متناسب با سابقه مالی خود از خدمات بانکی بهرهمند شوند.