فعالان حقوق بشر در ایران با طرح پرسش «چرا قاتل را اعدام میکنید؟» به روند اجرای احکام اعدام، بهویژه در مورد جرایم مرتبط با اعتراضات اخیر، واکنش نشان دادهاند. این پرسش در فضایی از نگرانی نسبت به افزایش اعدامها مطرح شده است.
این فعالان با اشاره به موارد متعدد اعدام در ایران، خواستار شفافیت بیشتر در روند قضایی و بررسی دقیقتر پروندهها شدهاند. آنها معتقدند که در برخی موارد، اعدامها بدون طی مراحل قانونی کامل و با فشارهای اجتماعی یا سیاسی صورت میگیرد.
نگرانی از افزایش اعدامها
گزارشهای متعددی از سوی سازمانهای حقوق بشری حاکی از افزایش چشمگیر تعداد اعدامها در ایران طی ماههای اخیر است. این افزایش بهویژه در مورد افرادی که در جریان اعتراضات سراسری بازداشت شدهاند، نگرانکننده توصیف شده است. فعالان حقوق بشر بر این باورند که برخی از این احکام بر اساس اتهاماتی صادر شده که از نظر استانداردهای بینالمللی حقوق بشر، قابل مجازات با اعدام نیستند.
اعتراض به اعدام در ملاء عام
یکی دیگر از محورهای انتقاد فعالان حقوق بشر، اجرای اعدام در ملاء عام است. آنها این اقدام را مغایر با کرامت انسانی دانسته و خواستار توقف آن شدهاند. همچنین، بحث بر سر مجازات اعدام برای جرایمی که در سایر کشورها با حبسهای طولانیمدت مجازات میشوند، ادامه دارد.
دعوت به حضور مسلحانه؛ زمینهای برای اعدام؟
در بخشی از این بحثها، به مواردی اشاره شده که برخی افراد یا گروهها، مردم را به حضور مسلحانه در خیابانها دعوت کردهاند. فعالان حقوق بشر اینگونه اقدامات را زمینهساز افزایش سرکوب و در نتیجه، صدور احکام اعدام برای بازداشتشدگان میدانند و بر لزوم پرهیز از چنین دعوتهایی تأکید میکنند تا از افزایش موارد اعدام جلوگیری شود.
این فعالان بر این باورند که هرگونه اقدام خشونتآمیز، چه از سوی معترضان و چه از سوی نیروهای امنیتی، تنها به افزایش تنش و تلفات منجر خواهد شد و راه را برای اجرای احکام سنگینتر هموار میکند. آنها خواستار یافتن راههای مسالمتآمیز برای حل و فصل اختلافات و رسیدگی عادلانه به پروندههای قضایی هستند.