شکلگیری و نقش حشدالشعبی در امنیت عراق
پس از اشغال عراق در سال ۲۰۰۳ و ظهور گروه تروریستی داعش، هستههای مقاومت مردمی با پشتوانه فتوای مرجعیت عالی دینی در قالب سازمانی منسجم با عنوان «حشدالشعبی» سامان یافتند. این نیرو با بهرهگیری از حمایتهای مردمی و مشاورههای جمهوری اسلامی ایران، نقش تعیینکنندهای در شکست داعش و جلوگیری از تجزیه عراق ایفا کرد.
فلسفه وجودی و تداوم فعالیت
با فروکش کردن تهدید داعش، بحثهایی پیرامون انحلال یا ادغام این نیرو در ارتش عراق مطرح شد. با این حال، جریان مقاومت عراق تأکید دارد که تا زمان حضور نیروهای خارجی در این کشور، فلسفه وجودی حشدالشعبی پابرجاست. اهداف اصلی این سازمان فراتر از مقابله با تروریسم تعریف شده است:
- دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی عراق
- حفظ استقلال کشور در برابر مداخلات خارجی
- استمرار خدمترسانی به مردم و مناطق آسیبدیده
جایگاه حشدالشعبی در دولت فعلی عراق
در سالهای اخیر و با تغییر دولتها در بغداد، شایعات متعددی درباره احتمال انحلال این سازمان منتشر شده است. با این وجود، رایزنیهای اخیر مقامهای عراقی نشان میدهد که دولت بغداد همچنان برای نقشآفرینی حشدالشعبی در ساختار امنیتی کشور جایگاه ویژهای قائل است. این سازمان اکنون به عنوان بخشی از توان دفاعی رسمی عراق شناخته میشود و مأموریتهای آن با هماهنگی نهادهای دولتی و امنیتی پیگیری میشود. تداوم حضور این نیرو در ساختار امنیتی، نشاندهنده اولویتبندی دولت عراق برای حفظ ثبات داخلی و مقابله با تهدیدات احتمالی در سایه تحولات منطقهای است.