صاحبخبر - به گزارش خبرنگار ایلنا، سخنگوی وزارت کشور در نشست خبری اخیر خود با انتقاد از توهینهای سازماندهی شده علیه مسئولان و سران قوا اظهار داشت: اگرچه آنان بر اساس ساختار رسمی و تأیید رهبر معظم انقلاب دیپلماسی را پیش میبرند اما بهصورت سازماندهیشده هدف توهین و تخریب قرار میگیرند و این دیگر انتقاد نیست و دستگاههای مسئول موظف به برخورد با این موارد هستند.
این روند، سوالاتی را درباره چرایی خروج نقد عملکرد مسئولان از چارچوب گفتوگوی مدنی و همراه شدن آن با فحاشی، توهین و تخریب لفظی ایجاد میکند. این پدیده نه تنها یک مسئله سیاسی، بلکه میتواند نشانهای از تضعیف فرهنگ گفتوگو و آسیب به سرمایه اجتماعی باشد؛ وضعیتی که در آن مرز میان نقد منصفانه و پرخاشگری هر روز کمرنگتر میشود.
در همین زمینه، «مجتبی امیری» رئیس دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران، دلایل شکلگیری این فضا و نسبت آن با افول گفتوگوی مدنی را بررسی کرده است.
ریشههای خروج نقد از چارچوب گفتوگوی مدنی
«مجتبی امیری» رئیس دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران در گفتوگو با خبرنگار ایلنا درباره اینکه چه عواملی باعث میشود انتقاد سیاسی از مسیر گفتوگوی مدنی خارج و به توهین سازمانیافته تبدیل شود، گفت: هر کسی که در مسند قدرت قرار میگیرد، تنها راه اخلاقی عملکردنش این است که قدرت نقد شود؛ این یک اصل عقلی است و در آیات و روایات هم به آن تصریح شده است.
مبانی دینی نقد در اسلام
امیری با اشاره به مبانی دینی این موضوع افزود: در آموزههای اسلامی، امر به معروف و نهی از منکر از ویژگیهای مؤمنان است و در قرآن و روایات نیز بارها بر آن تاکید شده؛ از جمله اینکه کلمه حق در برابر پیشوای ستمگر گفته شود. این همان اصلی است که شهید بهشتی هم بر آن تاکید داشت و میگفت هیچ حکومتی تحت هیچ شرایطی حق ندارد آزادی انتقاد از رهبران را از مردم بگیرد، حتی در شرایط جنگ هم انتقاد از رهبران قابل طرح است.
ضوابط نقد سازنده
رئیس دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران ادامه داد: البته این فقط یک سوی ماجراست؛ سوی دیگر این است که نقد هم باید ضابطه داشته باشد. در قانون اساسی ما هم امر به معروف و نهی از منکر بر رابطه متقابل مردم و حاکمیت تاکید دارد؛ یعنی نقد باید در چارچوب مشخصی صورت گیرد.