راهآهن رشت–آستارا به عنوان یکی از پروژههای کلیدی ریلی ایران در مسیر توسعه ترانزیت منطقهای و اوراسیا، تکمیلکننده اتصال ریلی ایران به جمهوری آذربایجان، روسیه و شمال اروپا محسوب میشود. کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه، اعلام کرد که تمامی زمینهای لازم برای احداث این خط آهن در اختیار طرف روس قرار گرفته است.
وی افزود که اکنون امضای قرارداد اجرایی ساخت این خط ریلی در کوتاهترین زمان ممکن ضروری است تا طرف روس بتواند عملیات خود را آغاز کند. جلالی با اشاره به اینکه مقامهای روس برآورد کردهاند که از زمان تحویل زمین تا تکمیل راهآهن، حداقل سه سال زمان نیاز است، بر لزوم تسریع در امضای موافقتنامه عملیات اجرایی تأکید کرد.
اهمیت کریدور شمال-جنوب
تکمیل پروژه رشت–آستارا، حلقه مفقوده اتصال ریلی کریدور بینالمللی شمال–جنوب را کامل خواهد کرد. این امر ظرفیت ایران را برای جذب بار ترانزیتی میان روسیه، قفقاز، دریای خزر و بنادر جنوبی کشور افزایش خواهد داد.
مباحث و انتقادات پیرامون پروژه
این پروژه طی سالهای گذشته با بحثها و انتقادهای مختلفی روبرو بوده است. یکی از مهمترین محورهای اختلاف، مسیر انتخابی و پیشنهاد عبور خط ریلی از استان اردبیل و مسیرهایی مانند پارسآباد یا بیلهسوار بوده است. موافقان مسیر فعلی، انتخاب رشت–آستارا را بر اساس مطالعات فنی و با در نظر گرفتن هزینه ساخت، طول مسیر، و شرایط اجرایی و بهرهبرداری عنوان میکنند.
علاوه بر مباحث فنی، رقابتهای محلی و استانی نیز در شکلگیری بخشی از مخالفتها نقش داشته است. عبور یک کریدور بینالمللی از هر منطقه میتواند زمینهساز توسعه اقتصادی، اشتغال و جذب سرمایهگذاری شود و این موضوع طبیعی است که رقابتهایی را بر سر انتخاب مسیر ایجاد کند. همکاری با روسیه نیز یکی دیگر از محورهای مورد بحث در این پروژه بوده است.