
رضا نصری، حقوقدان بینالملل، در یادداشتی اعلام کرد که فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) با تبدیل تنگه هرمز به یک کریدور نظامی و استفاده از آن برای تجهیز و پشتیبانی لجستیکی پایگاههای خود در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، و سپس بهکارگیری این پایگاهها برای آغاز جنگ علیه ایران، اصل بیطرفی این آبراه را نقض کرده است.
وی افزود که این اقدام، رژیم «عبور ترانزیتی» در حقوق دریاها را که بر بیطرفی استوار است، مخدوش میسازد. این رژیم هیچ مجوزی برای نظامیسازی یا تسلیح تنگه فراهم نمیکند. مطابق ماده ۳۹ کنوانسیون ملل متحد درباره حقوق دریاها، کشتیها و هواپیماهایی که از حق عبور ترانزیتی استفاده میکنند، مکلف به خودداری از هرگونه تهدید یا توسل به زور علیه حاکمیت، تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی دولتهای ساحلی تنگه هستند.
نصری تاکید کرد: «رژیمی که برای تضمین عبور مستمر و سریع از تنگه ایجاد شده است، نمیتواند به حقی برای استفاده از همان مسیر بهمنظور سازماندهی و اجرای حملات مسلحانه علیه دولت ساحلی که آبهای آن این عبور را ممکن ساخته، تبدیل شود.» وی استفاده از این کریدور بهعنوان سکوی پرتاب تجاوز را مصداق بارز سوءاستفاده از حق عبور ترانزیتی دانست که بر اساس منشور ملل متحد ممنوع و بهعنوان «جنایت تجاوز» تعریف شده است.
این حقوقدان بینالملل خاطرنشان کرد: «با چنین سابقهای، سنتکام در جایگاهی نیست که خود را «پاسدار آزادی کشتیرانی» معرفی کند. این همان نهادی است که تنگه را از وصف بیطرفانهاش تهی کرد و آبراهی را که برای تجارت و عبور مسالمتآمیز ایجاد شده بود، به صحنه جنگ بدل ساخت.» وی با استناد به اصل بنیادین حقوقی Ex injuria jus non oritur (از عمل نامشروع، حقی پدید نمیآید)، بیان داشت که این اصل مانع از آن است که ایالات متحده بتواند بر مبنای نقض حقوق بینالملل، مدعی حقی شود.