رویکرد ایران در قبال توافق هستهای
حسن روحانی، رئیسجمهور وقت، در نشست خبری مورخ ۲۷ دی ۱۳۹۴ با اشاره به تاریخچه روابط ایران و آمریکا، تأکید کرد که مردم ایران به دلیل تجربیات تاریخی و ظلمهای گذشته، نگاهی مبتنی بر بیاعتمادی به دولت ایالات متحده دارند. او تصریح کرد که امضای برجام به هیچ عنوان به معنای تغییر رویکرد ایران نسبت به ماهیت سیاستهای آمریکا نیست.
سازوکارهای حقوقی در برجام
مطابق اظهارات روحانی، توافق برجام دارای سازوکارهای مشخصی برای مواجهه با نقض عهد احتمالی است. وی افزود:
- ایران در صورت مشاهده هرگونه نقض عهد در اجرای برجام، از طریق سازوکارهای پیشبینی شده در متن توافق، موضوع را پیگیری خواهد کرد.
- در حوزههای خارج از برجام نیز، هرگونه اقدام خصمانه از سوی آمریکا با پاسخ متقابل و قاطع جمهوری اسلامی ایران مواجه خواهد شد.
این مواضع در حالی مطرح شد که فضای سیاسی کشور در آن مقطع زمانی، بر اجرای دقیق تعهدات طرفین در برجام متمرکز بود. روحانی با تأکید بر اینکه «بنا نیست ما به خاطر برجام به کشوری مثل آمریکا اعتماد کنیم»، تلاش کرد تا مرز میان تعاملات دیپلماتیک و بیاعتمادی راهبردی به سیاستهای واشنگتن را برای افکار عمومی تبیین کند.
تداوم سیاستهای بازدارندگی
در بخش دیگری از این رویکرد، مسئولان وقت دولت بر این باور بودند که حفظ توان دفاعی و سیاسی، تنها راه جلوگیری از تهدیدات خارجی است. این نگاه که در سالهای بعد نیز در سخنان روحانی تکرار شد، بر این اصل استوار بود که بازدارندگی سیاسی و نظامی مانع از بروز جنگ شده و تکرار نشدن درگیریها در گرو حفظ انسجام داخلی و قدرت ملی است.