ارزیابی راهبردی جان مرشایمر از تقابل با ایران
جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، در تحلیل اخیر خود از سیاستهای منطقهای ایالات متحده، چهار هدف اصلی واشنگتن در تقابل با ایران را شامل تغییر رژیم، حذف توانمندی غنیسازی اورانیوم، پایان دادن به حمایت ایران از گروههایی نظیر حزبالله و حماس و در نهایت متوقفسازی برنامه موشکهای دوربرد برشمرد.
پیامدهای تغییر موازنه قدرت در منطقه
این تحلیلگر آمریکایی با اشاره به تحولات پس از ۲۷ فوریه (۹ اسفند)، تصریح کرد که نه تنها اهداف چهارگانه مذکور محقق نشده، بلکه موازنه قدرت به نفع ایران تغییر یافته است. طبق این دیدگاه، موارد زیر از جمله پیامدهای این ناکامی برای واشنگتن بوده است:
- تغییر وضعیت کنترل بر تنگه هرمز و افزایش نفوذ ایران در این آبراه استراتژیک.
- فروپاشی ساختار پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه.
- متلاشی شدن شبکه ائتلافهای منطقهای ایالات متحده.
استحکام ساختار سیاسی ایران در شرایط بحرانی
در بخش دیگری از این تحلیل، به بررسی توانمندی نظام اسلامی در حفظ ثبات پس از رویدادهای اخیر پرداخته شده است. با وجود تلاشهای صورت گرفته برای ایجاد خلل در ساختار حاکمیتی، سازوکارهای قانونی کشور از جمله تشکیل شورای موقت رهبری و برگزاری جلسات مجلس خبرگان رهبری، منجر به انتخاب حضرت آیتالله سید مجتبی حسینیخامنهای به عنوان رهبر جدید شد. این فرآیند نشاندهنده پایداری ساختار سیاسی کشور در مواجهه با بحرانهای امنیتی و ترور مقامات ارشد بوده است.
چالشهای تداوم برنامه هستهای
موضوع توانمندی هستهای ایران که بیش از دو دهه در کانون تنشهای بینالمللی قرار داشته، همچنان به عنوان یکی از محورهای اصلی تقابل باقی مانده است. با وجود فشارهای گسترده برای محدودسازی این برنامه، زیرساختهای هستهای ایران با تکیه بر توان داخلی به مسیر خود ادامه دادهاند که این امر نشاندهنده عدم تحقق هدف دوم آمریکا در لیست مرشایمر است.