دولت چهاردهم در مرداد ۱۴۰۳ اقتصادی را تحویل گرفت که با مشکلات ساختاری و انباشت چندین ساله سیاستگذاری مواجه بود. تورم مزمن، کاهش ارزش پول ملی، رشد هزینههای زندگی، کسری بودجه، مشکلات نظام بانکی، کاهش سرمایهگذاری و ناترازی انرژی از جمله چالشهای پیش روی این دولت بود.
مسعود پزشکیان در دوران انتخابات بر مدیریت ثباتمحور اقتصاد و پرهیز از شوکدرمانی تأکید داشت. با این حال، اجرای این رویکرد در شرایط تحریم، بحرانهای سیاسی، محدودیت منابع ارزی و مشکلات ساختاری با چالشهای جدی همراه بوده است.
تورم؛ مهمترین میراث اقتصادی
یکی از شاخصهای کلیدی سنجش عملکرد اقتصادی، نرخ تورم و تأثیر آن بر زندگی خانوارهاست. دولت پزشکیان فعالیت خود را در شرایطی آغاز کرد که تورم سالانه حدود ۳۵ درصد بود. طبق اعلام مرکز آمار ایران، در پایان دومین سال فعالیت دولت چهاردهم (تیر ۱۴۰۵)، نرخ تورم سالانه به حدود ۶۶ درصد رسید.
این روند نشان میدهد که با وجود تلاش سیاستگذار برای کنترل متغیرهای اقتصادی، عواملی چون کسری بودجه، رشد هزینه تولید، نرخ ارز، تحریمها و نااطمینانی سیاسی همچنان فشار تورمی را حفظ کردهاند.
نقدینگی و چالشهای آن
رشد نقدینگی یکی دیگر از چالشهای اصلی اقتصاد ایران بود. حجم نقدینگی در پایان خرداد ۱۴۰۳ از مرز ۸ هزار هزار میلیارد تومان عبور کرده بود. کارشناسان اقتصادی نقدینگی را یکی از عوامل مؤثر بر تورم میدانند، هرچند تأکید دارند تورم ایران ناشی از عوامل متعددی است.
دلار؛ وعده ثبات ارزی و نوسانات
یکی از وعدههای اقتصادی دولت، ثبات در بازار ارز بود. با این حال، نرخ دلار در دوره مورد بررسی شاهد نوساناتی بود که بر قدرت خرید مردم و هزینههای تولید تأثیر گذاشت. جزئیات دقیق این نوسانات و عوامل مؤثر بر آن نیازمند بررسیهای بیشتر است.
مسکن و خودرو؛ بازارهای پرچالش
بازارهای مسکن و خودرو همواره از بخشهای حساس اقتصاد ایران بودهاند. در دوره فعالیت دولت چهاردهم، این بازارها نیز با چالشهایی از جمله افزایش قیمت و محدودیت عرضه مواجه بودند که بر زندگی اقشار مختلف جامعه تأثیر گذاشت.