تحلیلگران مسائل غرب آسیا معتقدند پس از برقراری آتشبسهای مقطعی در سالهای اخیر، تقابل میان ایران و ایالات متحده وارد مرحلهای موسوم به «منطقه خاکستری» شده است. در این وضعیت، درگیریها از چارچوبهای سنتی خارج شده و ابعاد جغرافیایی و عملیاتی گستردهتری به خود گرفتهاند.
ویژگیهای درگیری در منطقه خاکستری
بر اساس تحلیلهای موجود، جنگ در منطقه خاکستری دارای دو ویژگی اصلی است:
- گسترش جغرافیایی: دامنه درگیریها میتواند از دریای خزر تا عراق، لبنان و حتی دریای عرب امتداد یابد.
- تغییر در اهداف: دامنه اهداف نظامی به سمت مراکز غیرنظامی و عمق استراتژیک کشورها سوق پیدا میکند که این امر ریسک گسترش تنش را افزایش میدهد.
نقش عراق در معادلات جدید
ورود عراق به عنوان یک جبهه جدید در رقابتهای منطقهای، ابعاد تازهای به تنشهای میان تهران و واشنگتن بخشیده است. کارشناسان با اشاره به اهمیت راهبردی عراق برای ایران از منظر لجستیکی، حضور گروههای مقاومت و اماکن مقدس، معتقدند تحولات این کشور در آینده نزدیک بیش از پیش مورد توجه قرار خواهد گرفت.
تحلیل حضور سایر بازیگران
در این میان، نقشآفرینی عربستان در تحولات عراق نیز قابل توجه است. با توجه به عدم دستیابی به دستاوردهای سیاسی مطلوب در پرونده یمن، برخی تحلیلگران ورود به معادلات عراق را تلاشی برای تغییر موازنه قدرت میدانند. همچنین، احتمال میرود در آینده، موضوع خلع سلاح حشدالشعبی در چارچوب توافقهای دولت عراق و با حمایت واشنگتن به یکی از محورهای اصلی تحولات سیاسی و امنیتی در این کشور تبدیل شود.