توقف تجاوزات اخیر آمریکا بدون اعلام رسمی آتشبس، گمانهزنیهای مختلفی را در میان تحلیلگران برانگیخته است. برخی این اقدام را به الزامات لجستیک، از جمله کمبود موشک و مهمات، نسبت میدهند. در مقابل، گروهی دیگر این مکث عملیاتی را فرصتی برای پیشبرد تلاشهای دیپلماتیک تلقی میکنند. صرف نظر از دلیل اصلی، این وقفه فرصتی مغتنم برای ایران است تا اقدامات متقابل منطقی را در پیش گیرد، هرچند بدون توافق رسمی، خطر ازسرگیری درگیری همچنان پابرجاست. با این حال، این چند روز عملاً فضایی را برای بازگشت به مسیر دیپلماسی فراهم کرده است.
جنگ به عنوان ادامه سیاست با ابزارهای دیگر، مستلزم آن است که طرفین مخاصمه، جنگ و دیپلماسی را همزمان و در کنار هم ببینند و همواره آماده حل و فصل مشکلات از راههای دیپلماتیک باشند. در این راستا، سفر اخیر هیئت عمانی به تهران در روزهای جمعه و شنبه گذشته، مهمترین تحول دیپلماتیک محسوب میشود و ممکن است توقف تجاوزات آمریکا با این سفر همزمان شده باشد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران، مذاکرات هیئت عمانی در تهران را "مفید" خواند و از "پیشرفتهایی" در جریان آن خبر داد. وی اظهار داشت که "دو طرف در مورد اصول مشترک و سازوکارهای عملیاتی برای مدیریت تردد ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز با رعایت حقوق حاکمیتی دو دولت ساحلی، تبادل نظر کردند." او همچنین افزود که "رایزنیهای فنی و سیاسی بین دو طرف ادامه دارد." این اظهارات حاوی نکات جدید و مهمی مانند "اصول مشترک و سازوکارهای عملیاتی" و "رعایت حقوق حاکمیتی دو دولت ساحلی" است. با این حال، عبارت "رایزنیها... ادامه خواهد داشت" نشان میدهد که توافق نهایی هنوز حاصل نشده است.
در همین راستا، تحرکات دیپلماتیک دیگری نیز در این چند روز قابل توجه بوده است:
- تأکید علنی وزیر خارجه چین بر حمایت از تلاشهای میانجیگرانه و تعهد چین به ایفای نقشی فعالتر برای اعاده صلح.
- دو سفر وزیر کشور ایران به پاکستان ظرف ۱۰ روز گذشته.
- ارائه طرحی از سوی قطر و پاکستان که شامل پیشنهاد بازگشت ایران و آمریکا به وضعیت پیش از ۱۹ تیرماه به عنوان گام اول برای ازسرگیری مذاکرات است.
اهمیت سفر هیئت عمانی به تهران به دلیل نقش محوری مسئله تنگه هرمز و فروپاشی یادداشت تفاهم قبلی، دوچندان میشود.