کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در گفتوگو با شبکه خبر، بر ضرورت بررسی دقیق ابعاد حقوقی و تعهدات طرفها در موضوع تنگه هرمز تأکید کرد. وی اظهار داشت: «نمیتوان صرفاً با یک نگاه ساده و ظاهری، درباره حوادث رخداده و هدف قرار گرفتن برخی کشتیها قضاوت کرد.»
غریبآبادی با اشاره به تداوم اجرای تفاهم اسلامآباد، افزود که ممکن است در نگاه نخست چنین تصور شود که تعدادی کشتی در حال عبور از آبهای سرزمینی یا داخلی عمان بودهاند و برخی از آنها مورد اصابت قرار گرفتهاند. با این حال، وی تأکید کرد که ارائه پاسخی دقیق، مستلزم بررسی همه ابعاد موضوع و تحلیل تعهدات طرفهای ذیربط است.
بررسی تطابق اقدامات آمریکا و عمان با تعهدات بینالمللی
معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه تصریح کرد که باید مشخص شود اقداماتی که آمریکا با همکاری عمان برای عبور کشتیها از جنوب تنگه هرمز و در دوره اجرای تفاهم انجام داده، تا چه اندازه با تعهدات طرفها و حقوق جمهوری اسلامی ایران مطابقت داشته است. وی بیان داشت که شکل ظاهری اجرای یک توافق، ملاک ارزیابی تعهدات طرفها نیست.
غریبآبادی توضیح داد: «هنگامی که طرفها بر سر یک تفاهم یا موافقتنامه به توافق میرسند، همه ابعاد آن باید با دقت و به همان شیوهای که مورد توافق قرار گرفته، اجرا شود؛ حتی اگر نحوه اجرای آن در ظاهر غیرمنطقی یا نامعقول به نظر برسد.» وی افزود که طرفها در جریان مذاکرات، تعهداتی را میپذیرند و در پس این تعهدات، ملاحظات و امتیازاتی وجود دارد. بنابراین، نباید پاسخها و تحلیلها صرفاً بر اساس ظاهر یک رویداد شکل گیرد.
مفاد یادداشت تفاهم اسلامآباد درباره تنگه هرمز
معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه به مفاد یادداشت تفاهم اسلامآباد درباره تنگه هرمز اشاره کرد و گفت که بند پنجم این یادداشت به مسائل مرتبط با تنگه هرمز اختصاص دارد و از سه بخش تشکیل شده است. بر اساس بخش نخست بند پنجم، جمهوری اسلامی ایران متعهد شده است ترتیبات لازم را برای فراهم شدن عبور ایمن کشتیهای تجاری، بهصورت رایگان و برای مدت ۶۰ روز اتخاذ کند.