چند سال پس از افزایش ناگهانی قیمت بنزین در سال ۱۳۹۸ که منجر به ناآرامیهایی شد، زمزمههایی مبنی بر احتمال تکرار این تجربه به گوش میرسد. این شایعات باعث شده تا بسیاری از مردم در صفهای طولانی پمپ بنزینها حاضر شوند؛ صفهایی که یادآور روزهای سال ۹۸ است.
این بار، محرک صفها تنها ترس از حوادث احتمالی نیست، بلکه شایعاتی درباره نرخ سوم بنزین، سهمیهبندیهای جدید و ورود به بازار آزاد بنزین است که از راهروهای ادارات دولتی منتشر میشود.
در حالی که شهروندان با نگرانی به میزان بنزین باک خودروهای خود مینگرند، در دولت، بحثها بر سر اعداد و ارقام مربوط به ناترازی تولید و مصرف بنزین جریان دارد. این شکاف بین تولید و مصرف، به معنای فشار بر بودجه سالانه و وابستگی به واردات است. برای دولت سیزدهم، این ناترازی میتواند به عنوان یک بدهی تلقی شود که نیازمند تصمیمات سخت یا مدلهای جایگزین است.
رویکرد دولت: اصلاحات با محاسبه
رئیسجمهور و سخنگوی دولت بر اصلاحات ساختاری تأکید دارند. این رویکرد نشان میدهد که نمیتوان بدون در نظر گرفتن واقعیتها پیش رفت و باید پذیرفت که قیمت پایین بنزین، علاوه بر فشار بر بودجه، رانتهای گستردهای را ایجاد کرده است.
بر اساس سناریوهای مطرح شده، ممکن است قیمت سهمیه سوم بنزین به تدریج افزایش یابد تا بازار به تعادل برسد. دولت محاسبه کرده که با این اقدام، مصرف روزانه به طور قابل توجهی کاهش خواهد یافت. طرحهای جسورانهتری مانند بازار آزاد سهمیهها یا اختصاص بنزین به شخص به جای خودرو نیز در دست بررسی است.