محمدحسین متولی در گفتوگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) اظهار داشت که پیشبینی دقیق فروش کتاب در بازار نشر، حاصل تحلیل همزمان مجموعهای از عوامل بازاریابی، اقتصادی، اجتماعی و تجربه عملی در صنعت نشر است و نمیتوان آن را تنها بر اساس یک عامل مشخص امکانپذیر دانست.
شناخت مخاطب و بخشبندی بازار
متولی نخستین معیار موفقیت را شناخت مخاطب و بخشبندی بازار عنوان کرد. وی توضیح داد که ناشر باید بداند برای چه گروهی کتاب تولید میکند؛ کودک، نوجوان، والدین، دانشآموزان، معلمان یا مخاطب عمومی. هر یک از این گروهها نیازها، انگیزههای خرید و معیارهای انتخاب متفاوتی دارند. بهویژه در حوزه کودک و نوجوان، تصمیم خرید ترکیبی از علاقه کودک و اعتماد والدین است و شناخت دقیق هر دو گروه اهمیت زیادی دارد.
تحلیل نیاز و تقاضای بازار
دومین عامل مهم از دیدگاه متولی، «تحلیل نیاز و تقاضای بازار» است. دغدغههای خانوادهها، تغییرات نظام آموزشی، موضوعات مورد توجه جامعه، بازخورد کتابفروشان، رفتار خرید مخاطبان و دادههای فروش گذشته، به ناشر کمک میکند تا فرصتهای واقعی بازار را شناسایی کرده و ریسک تولید را کاهش دهد.
تأثیر شرایط اقتصادی و اجتماعی
متولی یادآور شد که شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه نیز تأثیر مستقیمی بر بازار کتاب دارد. اگرچه کتاب یک محصول فرهنگی است، اما از شرایط اقتصادی جدا نیست. تورم، کاهش قدرت خرید خانوادهها، افزایش هزینههای کاغذ، چاپ، تولید و توزیع، همگی بر رفتار مصرفکننده اثر میگذارند. تجربه بحرانهایی مانند کرونا یا دورههای نااطمینانی اجتماعی نشان داده است که الگوی خرید مخاطب میتواند به سرعت تغییر کند و ناشر باید بتواند خود را با این تغییرات تطبیق دهد.
مدیریت حرفهای محصول فرهنگی
مدیر نشر هوپا همچنین بر اهمیت مدیریت حرفهای محصول فرهنگی تأکید کرد. وی گفت: هر کتاب فقط یک محصول چاپی نیست؛ از مرحله انتخاب ایده، تولید محتوا، انتخاب نویسنده و تصویرگر، طراحی جلد، قیمتگذاری، معرفی و تبلیغات تا عرضه، توزیع و ارتباط پس از انتشار، باید مانند یک محصول حرفهای مدیریت شود.