نشریه آتلانتیک در یادداشتی تحلیلی، با بررسی توافق هستهای اخیر میان واشنگتن و ریاض، به نقد رفتار غیرقابل پیشبینی دونالد ترامپ در عرصه سیاست خارجی پرداخته است. این تحلیل نشان میدهد که عربستان سعودی به تازگی با ابعاد جدیدی از «دیپلماسی پولمحور» ترامپ روبرو شده است.
توافق هستهای غیرنظامی واشنگتن و ریاض
این تحلیل با اشاره به توافق ۲۲ ژوئیه میان وزیر انرژی آمریکا و همتای سعودیاش آغاز میشود. این قرارداد چند ده میلیارد دلاری و چند دههای، در زمینه همکاریهای هستهای غیرنظامی است و به شرکتهای آمریکایی اجازه میدهد نیروگاههای اتمی تجاری را در خاک عربستان احداث و اداره کنند. این توافق حتی میتواند شامل احداث تأسیسات غنیسازی اورانیوم نیز بشود.
ریاض نزدیک به دو دهه در پی دستیابی به چنین توافقی بوده است. رؤسای جمهور آمریکا از زمان باراک اوباما به این سو، موافقت خود را منوط به دو شرط اصلی کرده بودند: وجود ضمانتهای محکم علیه استفاده از غنیسازی برای ساخت سلاح اتمی و عادیسازی روابط عربستان با اسرائیل.
سرمایهگذاری بر خاندان ترامپ
با بازگشت دونالد ترامپ به قدرت، پادشاهی سعودی تصور میکرد زمان بهرهبرداری از سرمایهگذاریهای خود فرارسیده است. عربستان سعودی در طول سالهای گذشته سرمایهگذاریهای سنگینی روی ترامپ و خانوادهاش انجام داده بود؛ از مجوزهای تجاری چند میلیارد دلاری با سازمان ترامپ گرفته تا تزریق سرمایههای هنگفت به شرکت سرمایهگذاری خصوصی جرد کوشنر، داماد ترامپ.
در ابتدا به نظر میرسید این سرمایهگذاریها به ثمر نشستهاند. بر اساس گزارش واشنگتن پست، توافق امضا شده بدون شرط عادیسازی روابط با اسرائیل، راه را برای غنیسازی و در نهایت دستیابی احتمالی عربستان به سلاح اتمی هموار میکرد. در این توافق، سعودیها تقریباً به تمام خواستههای خود بدون پرداخت هزینهای ملموس دست یافته بودند.
چرخش ناگهانی و پیامهای شبکههای اجتماعی
با این حال، به نظر میرسد رویکرد ترامپ در قبال این توافق با تغییراتی همراه بوده است. این مقاله به پیامهای شبکههای اجتماعی و اظهارنظرهای دونالد ترامپ اشاره میکند که نشاندهنده چرخش ناگهانی در مواضع وی بوده و درس جدیدی را برای عربستان سعودی در زمینه «دیپلماسی پولمحور» به همراه داشته است.