آمارها حاکی از پیشتازی دختران در ورود به دانشگاهها است؛ به طوری که بیش از ۶۴ درصد داوطلبان و بیش از ۵۲ درصد دانشجویان کشور را زنان تشکیل میدهند. با این حال، این روند در رشتههای فنی و مهارتی تغییر کرده و شکاف پذیرش زنان در این حوزهها جدی است.
زهرا بهروزآذر، معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده، اعلام کرده که شکاف پذیرش زنان در رشتههای فنی و حرفهای همچنان قابل توجه است. این موضوع پرسشهایی را درباره ریشههای فرهنگی، آموزشی و شغلی آن مطرح میکند.
بازار کار؛ منشأ شکاف جنسیتی
سمیه گلپور، رئیس پیشین کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، در تشریح دلایل این شکاف اظهار داشت: برای فهم این موضوع باید به بازار کار توجه کرد، زیرا مسئله اصلی در آنجا شکل میگیرد. زمانی که دختران مشاهده میکنند حتی پس از تحصیل در رشتههای فنی، شانس جذب، امنیت شغلی و امکان ارتقای شغلی کمتری نسبت به مردان دارند، انگیزه آنها برای ورود به این رشتهها کاهش مییابد. بازار کار به زنان علامت ناامیدکنندهای میدهد و احساس میکنند فرصت برابر در انتظارشان نیست.
این وضعیت یک چرخه معیوب ایجاد میکند: زنان کمتر جذب رشتههای فنی میشوند، در نتیجه تقاضا برای ورود آنان به این رشتهها پایین میآید و این کاهش تقاضا، شکاف جنسیتی را عمیقتر میکند. بنابراین، ریشه این مسئله باید در ساختار اشتغال و استخدام جستجو شود، نه صرفاً در انتخابهای آموزشی.
گلپور افزود: زنان ایرانی بارها توان علمی، فنی و مدیریتی خود را اثبات کردهاند. مشکل این نیست که زنان توانایی ورود به مشاغل فنی را ندارند، بلکه افق شغلی روشن و مطمئنی پیش روی خود نمیبینند. وقتی یک دختر بداند پس از سالها تحصیل و تخصصآموزی، در مرحله استخدام با تبعیض روبرو میشود، در انتخاب مسیر خود محتاطتر عمل خواهد کرد. بنابراین، باید این پیشفرض غلط که زنان توانایی کافی برای ورود به رشتههای فنی ندارند، کنار گذاشته شود.