در شرایط جنگ و بحران، جامعه بیش از هر زمان دیگری به همگرایی، همدلی و انسجام نیاز دارد. جنگ، واقعیتی است که امنیت، جان و آینده مردمان را تحت تأثیر قرار میدهد و از همین رو، در چنین مقطعی بیش از هر چیز باید به نقاط مشترک و منافع ملی اندیشید.
مفهوم همگرایی ملی
همگرایی ملی به معنای یکسان شدن دیدگاهها و از میان رفتن کامل اختلافنظرهای سیاسی و اجتماعی نیست. جامعه ایران متکثر است و شهروندان آن ممکن است درباره بسیاری از مسائل، از سیاست و اقتصاد گرفته تا شیوه اداره کشور، دیدگاههای متفاوتی داشته باشند. این تفاوتها بخشی از واقعیت جامعه است و نباید انکار شود.
اهمیت همگرایی در شرایط بحرانی
در شرایط بحرانی، آنچه اهمیت دارد این است که اختلافات به دشمنی و شکاف اجتماعی تبدیل نشود. همه گروهها باید بتوانند بر سر اصولی بنیادین همچون حفظ تمامیت ارضی ایران، حراست از امنیت جان و مال و روان مردم و کاهش رنج و آسیب شهروندان به تفاهم برسند.
نقش چهرههای ملی و اجتماعی
در چنین شرایطی، سخنان و دعوت چهرههای ملی و اجتماعی به حضور و همبستگی میتواند اهمیت ویژهای پیدا کند. این رویکرد را میتوان در چارچوب تقویت سرمایه اجتماعی و جلوگیری از انفعال و پراکندگی جامعه در روزهای سخت مورد توجه قرار داد. جامعهای که مردم آن احساس کنند در کنار یکدیگر ایستادهاند، از ظرفیت بیشتری برای مقاومت در برابر بحران و عبور از پیامدهای آن برخوردار است.
کاهش شکافها و ترمیم اعتماد
امروز ایران بیش از آنکه به صفبندیهای تازه نیاز داشته باشد، به کاهش شکافها و ترمیم اعتماد اجتماعی نیازمند است. همگرایی ملی نباید به معنای حذف صداهای متفاوت یا نادیده گرفتن مطالبات مردم تلقی شود. برعکس، همگرایی پایدار زمانی شکل میگیرد که همه شهروندان احساس کنند دیده میشوند، صدایشان شنیده میشود و در سرنوشت کشور خود سهم و نقش دارند.
مسئولیت نخبگان
در این میان، مسئولیت نخبگان سیاسی و اجتماعی در ترویج فرهنگ همگرایی و ایجاد بسترهای لازم برای آن، نقشی کلیدی ایفا میکند.