«روز دی اقتصادی» و استراتژی محاصره واشینگتن
دونالد ترامپ در گامی تهاجمی، تحریمهای اقتصادی جدیدی را علیه تهران فعال کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، این عملیات را «روز دی اقتصادی» نامید و صراحتاً اعلام کرد که هدف این فشارها، هدف قرار دادن منابع کلیدی درآمدی ایران، بهویژه در بخش نفت و گاز است. واشینگتن همزمان با محاصره دریایی بنادر ایران، از تمامی کشورهای جهان خواست روابط اقتصادی خود را با تهران قطع کنند.
بسنت تاکید کرد فشار اقتصادی ابزاری است تا ایران را مجبور به پذیرش میز مذاکره و دادن امتیاز کند.
نگاه جفری ساکس به بنبست سیاسی
در تحلیل این وضعیت، جفری ساکس، استاد دانشگاه کلمبیا و یکی از تاثیرگذارترین اقتصاددانان جهان، هشدار میدهد که ایران نباید در این مقطع به دنبال یک توافق مکتوب و رسمی با آمریکا باشد. ساکس که سابقه مشاورهای با سه دبیرکل متوالی سازمان ملل (کوفی عنان، بان کیمون و آنتونیو گوترش) را در کارنامه دارد، اکنون بهعنوان مدافع اهداف توسعه پایدار در این سازمان فعالیت میکند.
چرا توافق مکتوب ناممکن است؟
ساکس بر این باور است که ساختار سیاسی دولت ترامپ اجازه نمیدهد امتیازات رسمی در قالب سندهای کتبی ارائه شود، زیرا این اقدام را نشانه ضعف میداند. از نظر او، اصرار بر توافقات مکتوب در این شرایط بیفایده است و مسیر متفاوتی باید طی شود.
او پیشنهاد میکند که:
- میانجیگران به جای تمرکز بر متون رسمی، روی یک «عقبنشینی عملگرایانه» متمرکز شوند.
- ایران از انتظار دریافت امتیازات رسمی در قالب قراردادهای کتبی اجتناب کند.
- راهکارهایی برای شکستن محاصره اقتصادی در نظر گرفته شود که لزوماً به امضای سندهای رسمی وابسته نباشد.