الموت؛ فراتر از یک دژ نظامی
تصور رایج از قلعه الموت، تصویری از یک دژ نظامی یا مرکز قدرت سیاسی است، اما واقعیت تاریخی ابعاد گستردهتری را نشان میدهد. آیتالله حسین مظفری در مراسم روز قزوین اشاره کرد که این بنا پیش از هر چیز، یک مرکز مهم مطالعاتی و علمی بوده است.
سند تاریخی عطاملک جوینی گواهی بر این مدعاست. او توصیف میکند که هنگام ورود به قلعه، با کتابخانهای عظیم و تجهیزات رصدی مواجه شد؛ مجموعهای که متأسفانه بخش بزرگی از آن در زمان حمله هلاکوخان به آتش کشیده شد و تنها تعداد محدودی از کتابها نجات یافت.
میراث اخترشناسی و حضور نصیرالدین طوسی
هرچند بحث بر سر قطعی بودن وجود رصدخانه در الموت ادامه دارد، اما شواهد موجود، انجام مطالعات اخترشناسی در این مکان را مسلم میکند. حضور خواجه نصیرالدین طوسی، دانشمند برجسته، در این قلعه یکی از مهمترین گواههاست.
- نصیرالدین طوسی ۲۴ سال از عمر خود را در قلعه الموت گذراند.
- او آثار کلیدی خود در زمینههای ریاضیات و اخترشناسی را در همین مکان به رشته تحریر درآورد.
- کتاب «شرح اشارات» از جمله آثار مهمی است که در فضای علمی الموت نوشته شد.
، درخواست شد تا نام این دانشمند بزرگ در فضای قلعه الموت به نمایش درآید تا بازدیدکنندگان با جنبه علمی این بنا آشنا شوند.
از پدیده زرآباد تا میراث بشری
در بخش دیگری از سخنان نماینده ولیفقیه در استان قزوین، به پدیده «چنار خونبار زرآباد» اشاره شد. این ماجرا که ریشه در زمان سلطان حسین صفوی دارد، مورد تحقیق افرادی چون میرزا رضای قزوینی قرار گرفت و در رسالهای با عنوان «چنار خونبار زرآباد» صحت آن تصدیق شد.
ارزش جهانی و هویت تمدنی
محمد نوذری، استاندار قزوین، بر فراملی بودن الموت تأکید کرد. او معتقد است این اثر تنها به جغرافیای قزوین یا ایران تعلق ندارد، بلکه بخشی از تاریخ بشریت است. به گفته وی، الموت تجسمی از اندیشه و نبوغ ایرانی است که توانست نوعی از دفاع و حکمرانی را شکل دهد که مرزهای جغرافیایی را رد کرده و به میراث جهانی تبدیل شده است.