تضاد قیمتها: از آمارهای رسمی تا واقعیت محلهها
بازار اجاره مسکن تهران اکنون میان دو روایت متناقض گیر کرده است. گزارشهای رسمی نشان میدهند اجارهبها به طور میانگین ۳۱ درصد رشد کرده و دیگر ظرفیتی برای صعود ندارد، اما پیمایشهای میدانی روایت دیگری دارد. برخی مالکان در تهران نرخ اجاره را بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصد بالا بردهاند. این موج گرانی چنان گسترده است که اکنون پول پیشهای میلیاردی به مناطق میانی و حتی جنوبی شهر نفوذ کرده و دسترسی به خانهای مقرونبهصرفه را برای بسیاری دشوار کرده است.
کالبدشکافی ارقام مرکز آمار در مردادماه
بررسی آخرین دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد تورم سالانه اجاره مسکن در مردادماه امسال به ۳۲.۳ درصد رسیده است. این رقم کمترین سطح تورم سالانه در این بازار از آذرماه سال ۱۴۰۱ تاکنون محسوب میشود. در همین حال، تورم ماهانه و تورم نقطه به نقطه در این بازه زمانی بدون تغییر محسوس نسبت به تیرماه باقی مانده و به ترتیب در سطح ۲.۵ درصد و ۳۱.۸ درصد ثبت شده است.
مقایسه تورم اجاره با تورم عمومی، شکاف عجیبی را آشکار میکند:
- تورم نقطه به نقطه:در حالی که برای اجاره مسکن ۳۱.۸ درصد است، تورم نقطه به نقطه عمومی ۸۹ درصد ثبت شده (حدود سه برابر بیشتر).
- تورم سالانه:تورم عمومی حدود ۷۰ درصد است، یعنی بیش از دو برابر تورم سالانه شاخص اجاره (۳۲.۳ درصد).
- تورم ماهانه:تورم عمومی ۳.۴ درصد و تورم شاخص اجاره ۲.۵ درصد بوده است.
سهم اجاره از سفره مستاجران
ثبات نسبی ارقام رسمی لزوماً به معنای بهبود شرایط زندگی مستاجران نیست. فشار تورم سالهای گذشته و جهشهای قیمتی اخیر، سهم اجارهبها از درآمد خانوارها را به شدت افزایش داده است. برآوردهای غیررسمی نشان میدهد مستاجران اکنون بین ۵۰ تا ۷۰ درصد از درآمد خود را صرف اجاره میکنند. این فشار مالی برای گروههای کمدرآمد وخیمتر است و در بسیاری از موارد، بیش از ۷۰ درصد درآمد این خانوادهها را میبلعد.