جنگ ارقام و دادههای اعتبارسنجنشده
رسانههای غربی و نهادهای مالی وابسته به جریان اصلی، با ارائه ارقامی بین ۸ تا ۱۵ میلیون بشکه در روز برای تردد نفت، تلاش میکنند تصویری از تداوم جریان عادی و شکست سیاست انسداد ارائه دهند. اما نگاهی دقیق به خاستگاه این دادهها، تردیدهای جدی ایجاد میکند. بسیاری از این آمارها در بازههای زمانی منتشر شدهاند که جریانهای انتخاباتی در آمریکا، نیازمند نمایش موفقیت در کنترل قیمت سوخت بودهاند.
مهندسی افکار عمومی و تغییر روایت
مهدی محمدی، تحلیلگر مسائل راهبردی، به نکتهای کلیدی اشاره میکند: چرا رسانههایی که تا هفتههای پیش، انسداد تنگه را تیتر یک کرده بودند، ناگهان تغییر موضع دادند و بر «باز بودن» آن تاکید میکنند؟ این تغییر روایت، بخشی از یک مهندسی افکار عمومی است.
وقتی موسسات مالی وضعیت تنگه را به سهچهارمِ حالت قبل از جنگ تقلیل میدهند، در واقع در حال «عادیسازی» یک وضعیت اضطراری هستند. هدف اصلی از این اقدام، جلوگیری از شوک قیمتی در بازار جهانی نفت است تا فشارها بر اقتصاد داخلی کشورهای غربی کاهش یابد.
ضرورتهای عملیاتی در برابر پیروزی نظامی
پرسش این است که آیا تغییر ناگهانی لحن رسانههای غربی، حاصل فشارهای نظامی آمریکا برای بازگشایی تنگه است؟ شواهد میدانی پاسخ متفاوتی میدهند. این تغییر موضع بیش از آنکه نتیجه یک پیروزی نظامی باشد، یک ضرورت عملیاتی است. آمریکا میکوشد از این طریق:
- بحرانهای داخلی خود را مدیریت کند.
- ناکامی در تغییر معادلات میدانی را پوشش دهد.
- از افزایش قیمتهای جهانی انرژی در زمانهای حساس سیاسی جلوگیری کند.
در مجموع، وضعیت تنگه هرمز نه یک دروازه کاملاً باز تجاری است و نه سدی مسدود؛ بلکه ابزاری راهبردی است که مدیریت آن در دستان ایران باقی مانده و روایتهای متناقض غربی تنها پوششی برای واقعیتهای میدانی است.