تأثیر معماری حرم رضوی بر کالبد شهر
حمید حلاجمقدم، سرپرست معاونت میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی، در بازدید از بناهای واجد ارزش مشهد اشاره کرد که توسعه بافت تاریخی این شهر در ادوار مختلف، مستقیماً تحت تأثیر جایگاه و معماری حرم مطهر رضوی بوده است. هرچند توسعههای شهری سالهای اخیر باعث تغییرات کالبدی در برخی بناها و گذرهای تاریخی شده، اما اکنون تلاشها برای بازگرداندن هویت این مناطق در جریان است.
مدیریت عالی استان و شهرداری مشهد با همکاری سازمان میراث فرهنگی، طرح تفصیلی ویژهای را برای حریم حرم مطهر رضوی به تصویب رساندهاند تا چارچوبهای راهبردی احیا در این محدوده مشخص شود.
مشوقهای ماده ۱۲؛ اهرم فشار برای احیا
یکی از کلیدیترین ابزارهای جذب سرمایه برای نجات بناهای تاریخی، «قانون حمایت از مرمت و احیای بافتهای تاریخی ـ فرهنگی» است. حلاجمقدم ماده ۱۲ این قانون را فرصتی طلایی برای مالکان و سرمایهگذاران دانست. طبق این ماده، افرادی که مرمت بناهای خود را بر اساس طرحهای مصوب میراث فرهنگی پیش ببرند، از مزایای زیر بهرهمند میشوند:
- معافیت کامل از هزینههای مرمت در بخشهای مشخص شده
- بخشودگی عوارض مرتبط در شهرداری
- معافیت از هزینههای تغییر کاربری بناهای تاریخی
تبدیل بناهای قدیمی به مراکز خدماتی و گردشگری
جدیت شورای شهر و شهرداری مشهد در اجرای این ظرفیتهای قانونی باعث شده سرمایهگذاران خصوصی با دیدگاه اقتصادی و فرهنگی به این حوزه وارد شوند. هدف نهایی این است که خانههای تاریخی به جای تبدیل شدن به زمینهای خالی، به فضاهای فرهنگی، گردشگری و خدماتی تبدیل گردند.
در حال حاضر ۶ خانه تاریخی در شهر مشهد توسط بخش خصوصی و تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی در دست مرمت است. این بناها با حمایتهای شهرداری پیش میروند و بهزودی آماده بهرهبرداری عمومی خواهند بود.