آیتالله محمدتقی پورمحمدی در مناسبت میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع)، توجه به سیره عملی این دو بزرگوار را فرصتی برای بازخوانی آموزههای اخلاقی دانست. او معتقد است حرکت در مسیر تهذیب نفس و رشد معنوی، یکی از حیاتیترین مسائل زندگی هر انسان است.
فراتر از دانستههای اخلاقی
به باور امام جمعه مرند، صرفاً دانستن قواعد اخلاقی برای رسیدن به تقوا کافی نیست. انسان باید این آموزهها را در تار و پود زندگی روزمره خود جاری کند و به طور مستمر عملکردش را ارزیابی کند. در واقع، فاصله میان علم و عمل باید با تمرینات مداوم پر شود تا رشد معنوی اتفاق بیفتد.
مشارطه؛ عهد صبحگاهی برای دوری از گناه
پورمحمدی نخستین گام در مسیر خودسازی را «مشارطه» مینامد. او پیشنهاد میکند انسان هر روز صبح، پیش از آغاز فعالیتهای معمول، با خداوند پیمانی ببندد تا در طول شبانهروز از گناه دوری کند. این تصمیم آگاهانه، اولین سد دفاعی در برابر وسوسههاست.
در این پیمان روزانه، فرد باید بر موارد زیر تمرکز و تصمیم بگیرد:
- پرهیز از دروغ و غیبت
- دوری از تهمت و سخنچینی
- اجتناب از نگاه به نامحرم
- دوری از کسب مال حرام
او اشاره کرد که شیطان همواره ترک گناه را دشوار جلوه میدهد تا انسان تصور کند نمیتواند یک روز کامل را پاک نگه دارد. اما با اراده و توکل، این تمرین حتی اگر از یک روز شروع شود، در درازمدت امکانپذیر است.
مراقبه؛ کشیک دادن بر رفتارها
نماینده مردم آذربایجان شرقی در مجلس خبرگان رهبری، «مراقبه» را مرحله دوم خودسازی معرفی کرد. پس از بستن عهد یا همان مشارطه، فرد باید در تمام ساعات روز بیدار و هوشیار باشد تا از پیمان خود تخطی نکند.
مراقبه در واقع کشیک دادن بر نفس است. او تأکید کرد که انسان باید بر زبان، چشم، گوش و حتی منبع درآمد خود نظارت دقیقی داشته باشد تا گناهانی چون بهتان و کسب مال حرام به زندگی او نفوذ نکنند و پیمان صبحگاهیاش شکسته نشود.