بسته شدن درهای دیپلماسی بر روی تفاهمات پیشین
وال استریت ژورنال در گزارشی فاش کرد که دولت دونالد ترامپ صراحتاً به میانجیها اطلاع داده است که بازگشت به تفاهمنامه اولیهای که در ماه ژوئن با ایران حاصل شده بود، در دستور کار آنها نیست. افراد مطلع از این موضوع تأکید میکنند که این موضع سختگیرانه، تلاشهای گستردهای را که در هفته جاری برای ازسرگیری روند دیپلماتیک در جریان بود، با پیچیدگیهای جدی مواجه کرده است.
جزئیات توافق کاخ ورسای و نقش جیدی ونس
این توافق اولیه که در کاخ ورسای و با امضای دونالد ترامپ شکل گرفته بود، ردپای جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا را در مذاکراتش داشت. هدف از این تفاهم، ایجاد یک فضای جدید برای حل بحرانهای جاری بود. محورهای اصلی این توافق شامل موارد زیر میشد:
- بازگشایی تنگه هرمز و تأمین امنیت کشتیرانی.
- آغاز مجدد مذاکرات رسمی درباره برنامه هستهای ایران.
- تلاش برای پایان دادن به جنگ.
- در مقابل، کاهش تحریمهای اقتصادی و بازگرداندن دسترسی تهران به منابع مالی مسدودشده در سراسر جهان.
دلایل فروپاشی و انتقادات داخلی در آمریکا
عمر این تفاهم کوتاه بود و ظرف چند هفته از هم پاشید. گزارشها حاکی از آن است که حمله ایران به کشتیها برای تثبیت کنترل بر آبراه حیاتی تنگه هرمز، نقطه پایان این توافق شد. از سوی دیگر، ترامپ در داخل آمریکا با فشار شدید منتقدان مواجه بود؛ کسانی که این توافق را «بیش از حد نرم» و تسلیمگونه در برابر تهران توصیف میکردند.
رهیافت جدید: انتظار برای نتیجه فشار اقتصادی
ترامپ از زمان فروپاشی آن تفاهم، مسیر خود را تغییر داد و سیاست فشار اقتصادی را جایگزین مذاکره کرد. او اکنون ترجیح میدهد منتظر بماند و ببیند آیا این راهبرد فشار حداکثری به نتیجه میرسد یا خیر. ه. اِی. هلیِر، پژوهشگر ارشد مؤسسه سلطنتی خدمات متحد (RUSI) در لندن، در تحلیل این وضعیت میگوید ترامپ به دنبال یک «پیروزی» ملموس در هر شکلی است و همین رویکرد، فضای مذاکرات را بهشدت پیچیده میکند.