مهدی محمدی، مشاور راهبردی رئیس مجلس، در گفتوگویی مفصل به بررسی وضعیت فعلی مذاکرات و نقش کشورهای واسطه پرداخت. وی اشاره کرد که در حال حاضر کشورهای متعددی از جمله پاکستان، عمان و قطر در تلاش هستند تا مسیر مذاکرات را مجدداً احیا کنند. به گفته وی، ارزیابی این کشورها حاکی از آن است که تداوم وضعیت فعلی میتواند به شرایط ناخواستهای منجر شود که در نهایت برای آنها هزینهبر خواهد بود؛ از این رو در جستوجوی ایدهای برای بازگشایی دیپلماسی هستند.
بیاعتمادی به ایالات متحده؛ مانع اصلی در مسیر مذاکرات
محمدی در تحلیل موانع موجود تأکید کرد که مشکل اصلی در مسیر مذاکرات، عدم اعتماد به طرف آمریکایی است. وی دلایل این بیاعتمادی را در دو مورد خلاصه کرد:
- وضعیت سیاسی داخلی آمریکا: به گونهای است که حتی در صورت دستیابی به توافقی جدید، امید چندانی به قابلیت اجرای آن وجود ندارد.
- سوابق تاریخی: تجربه قبلی در زمینه پایبندی آمریکا به توافقات، برای طرفهای مقابل تجربه بدی بوده است و نشان داده که ایالات متحده در زمان اجرای تعهدات و عمل به وعدهها، قابل اعتماد نیست.
وی افزود که این تجربه تلخ اکنون به یک مسئله اساسی تبدیل شده و برای گشودن هر مسیر جدیدی، ابتدا باید از این تجربه عبور کرد، در حالی که در حال حاضر ایده جدید و مشخصی روی میز مذاکرات وجود ندارد و ایدههای مطرح شده همان موارد پیشین است.
شروط چهارگانه ایران و ترتیبات تنگه هرمز
مشاور راهبردی رئیس مجلس با اشاره به مفاد توافقی و بهویژه ماده ۱۳، تصریح کرد که برای پیشبرد ترتیبات مربوط به تنگه هرمز، ایالات متحده باید چهار تعهد اساسی را به طور کامل اجرا کند. این تعهدات عبارتند از:
- توقف جنگ در تمامی جبههها، از جمله در لبنان.
- آزادسازی تمامی پولهای بلوکهشده ایران.
- برداشتن محاصره دریایی.
- لغو کامل تحریمهای نفتی.
محمدی در پایان خاطرنشان کرد که در حال حاضر درباره ترتیبات باز کردن تنگه هرمز توافقی موقت حاصل شده است، اما سؤال کلیدی این است که آیا آمریکا آمادگی دارد تا چهار تعهد ذکر شده را ایفا کند یا خیر. وی تأکید کرد که موضع رسمی مسئولان کشور در گرو پاسخ به این سؤال و اجرای تعهدات طرف آمریکایی است.