همایون صنعتیزاده در سال ۱۳۰۴ در تهران متولد شد. او در طول زندگی خود در زمینههای متنوع فرهنگی، صنعتی و خیرخواهانه فعالیت کرد و تلاش نمود تا از طریق ترویج دانش و صنعت، به پیشرفت ایران کمک کند.
فعالیتهای فرهنگی و ترویج دانش
بخش قابل توجهی از میراث صنعتیزاده به حوزه نشر و ترجمه اختصاص دارد. او با تأسیس انتشارات فرانکلین و مدیریت ۱۶ ساله آن، زمینه انتشار ۱۲۰۰ اثر ترجمه شده را فراهم آورد. از دیگر دستاوردهای فرهنگی او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ابداع و تدوین دایرهالمعارف مصاحب.
- تأسیس سازمان کتابهای جیبی با هدف افزایش تیراژ و دسترسی گستردهتر به کتاب.
- راهاندازی کلاسهای «اکابر» برای مبارزه با بیسوادی در میان بزرگسالان.
- تألیف مقالات، سرودن اشعار و ترجمه آثار متعدد.
پیشگامی در عرصههای صنعتی و اقتصادی
صنعتیزاده علاوه بر فرهنگ، در بخشهای تولیدی و صنعتی نیز فعال بود و چندین پروژه کلیدی را بنیان نهاد:
- تأسیس چاپخانه افست و کارخانه کاغذسازی پارس.
- آغاز کشت مروارید در جزیره کیش.
- بنیانگذاری خزرشهر.
- تولید و عرضه محصولات کشاورزی و عطریات مانند «رطب زهره» و «گلاب زهرا».
پیشینه خانوادگی و وقف خیرخواهانه
پدر همایون صنعتیزاده از نخستین رماننویسان ایرانی و شناخته شده به عنوان پدر رمان تاریخی ایران بود. پدربزرگ او، علیاکبر صنعتیزاده، بنیانگذار پرورشگاه صنعتی کرمان بود که معتقد بود پیشرفت ایران در گرو «دانش و صنعت» است. جالب است بدانید که بخشی از سرمایه اولیه خانواده از ابداع کلاه نظامی قابل شستوشو در دوران جنگ جهانی اول حاصل شده بود.
همایون صنعتیزاده سالهای کودکی خود را در کرمان و نزد پدربزرگش گذراند و بعدها مدیریت و نوسازی پرورشگاه کودکان کرمان را که از پدربزرگش به ارث رسیده بود، بر عهده گرفت. او در پایان عمر، تمام ثروت خود را وقف این پرورشگاه کرد.