علیرضا خزائلی، صاحبنظر و متخصص حوزههای مرمت و معماری، در یادداشتی نوشت: ثبت جهانی مجموعه «قلعه الموت و استحکامات وابسته» در چهلوهشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو یکی از مهمترین دستاوردهای میراثفرهنگی استان قزوین پس از ثبت جهانی کاروانسرای سعدالسلطنه است، که این موفقیت، حاصل سالها تلاش علمی، پژوهشی و مدیریتی و سرآغاز مسئولیتی مشترک برای حفاظت، صیانت و معرفی شایسته این میراث ارزشمند است.
ثبت جهانی مجموعه «قلعه الموت و استحکامات وابسته» در فهرست میراث جهانی یونسکو، رویدادی تاریخی و افتخارآفرین برای ایران و استان قزوین است؛ دستاوردی که با رویکرد علمی، برنامهریزی هدفمند و پیگیری مستمر وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و تلاش ارزشمند وزیر محترم، معاونان، مدیران، کارشناسان، پژوهشگران، باستانشناسان، مرمتگران، مدیر و کارشناسان پایگاه تاریخی الموت، مسئولان استانی، جوامع محلی و همه دستاندرکاران این پرونده به ثمر نشست. این موفقیت ارزشمند را باید به همه مردم ایران، بهویژه مردم فرهنگدوست استان قزوین تبریک گفت و از تمامی کسانی که در مسیر تحقق این افتخار ملی نقشآفرینی کردند، صمیمانه قدردانی کرد.
پس از ثبت جهانی کاروانسرای سعدالسلطنه بهعنوان نخستین اثر جهانی استان قزوین، ثبت جهانی قلعهها و استحکامات دفاعی الموت را باید نقطه عطفی در تاریخ میراثفرهنگی و گردشگری استان قزوین دانست. اتفاقی که موجب میشود این مجموعه تاریخی در بالاترین سطح ممکن در عرصههای بینالمللی معرفی شده و عالیترین تأیید جهانی را کسب کند.
این موفقیت، علاوه بر معرفی شایسته ظرفیتهای تاریخی الموت در عرصه جهانی، فرصتهای ارزشمندی برای حفاظت اصولی از آثار، توسعه گردشگری فرهنگی، جذب سرمایهگذاری و شناساندن هرچه بیشتر هویت تاریخی و تمدنی این منطقه فراهم میآورد؛ آثاری که بیتردید آثار و برکات آن در سالهای آینده بیش از امروز نمایان خواهد شد.
از منظر مرمت و حفاظت، ارزش واقعی این ثبت زمانی آشکار میشود که برنامههای مدیریتی، اقدامات حفاظتی و مداخلات اجرایی بر پایه اصول علمی و استانداردهای میراث جهانی دنبال شوند. حفظ اصالت کالبدی، صیانت از منظر فرهنگی و طبیعی، استمرار پژوهشهای تخصصی و مشارکت آگاهانه جوامع محلی، از مهمترین عواملی هستند که میتوانند این جایگاه جهانی را برای نسلهای آینده حفظ کنند.
ثبت جهانی قلعههای الموت، حاصل سالها پژوهش، مطالعات علمی، مستندسازی و مدیریت تخصصی است. حضور ارزشمند استادان و متخصصان برجسته حوزههای میراثفرهنگی و باستانشناسی، مهمترین پشتوانه علمی این پرونده بود. در این میان، تلاشهای علمی دکتر حمیده چوبک، مدیر پایگاه تاریخی الموت، که بیش از دو دهه از عمر پژوهشی خود را صرف کاوش و مطالعه در منطقه الموت کرده و با یافتههای علمی خود پایههای مستحکمی برای تدوین این پرونده فراهم آوردهاند، در کنار همراهی دیگر متخصصان و پژوهشگران، نقش مهمی در ارتقای کیفیت علمی این پرونده داشته است.
اکنون که این پرونده با موفقیت به ثبت جهانی رسیده است، مهمترین وظیفه، حفاظت هوشمندانه و مدیریت شایسته این میراث ارزشمند است؛ چراکه موفقیت واقعی یک پرونده میراث جهانی، نه در روز ثبت، بلکه در کیفیت حفاظت، مدیریت و صیانت از آن در سالهای پس از ثبت معنا پیدا میکند. اگر این مسئولیت مشترک بهدرستی انجام شود، قلعههای الموت نمادی از تاریخ پرافتخار ایران و الگویی موفق از حفاظت و بهرهبرداری پایدار از میراثفرهنگی در سطح جهانی خواهند بود.
از سوی دیگر، ثبت جهانی میتواند انگیزهای برای گسترش پژوهشهای علمی در منطقه باشد. هنوز بخشهای بسیاری از تاریخ، معماری، نظام استقرار و شیوه زندگی در الموت نیازمند مطالعه و کاوش است و قرار گرفتن این مجموعه در کانون توجه جامعه علمی جهان، فرصت مناسبی برای تعمیق این مطالعات فراهم میکند.
ثبت جهانی قلعههای الموت و استحکامات وابسته، در حقیقت آغاز مسئولیتی مشترک است؛ مسئولیتی برای پاسداشت میراثی که امروز نه فقط متعلق به مردم قزوین یا ایران، بلکه بخشی از میراث مشترک بشریت به شمار میرود. ارزش واقعی این دستاورد زمانی آشکار خواهد شد که بتوانیم با مدیریت آگاهانه، حفاظت علمی و معرفی شایسته، این میراث گرانبها را با همان اصالت و هویت به نسلهای آینده منتقل کنیم.
انتهای پیام/