واکنش زنجیره‌ای دارایی‌ها به افزایش قیمت بنزین

افزایش قیمت بنزین در اقتصاد ایران تنها به معنای تغییر بهای سوخت خودروها نیست، بلکه می‌تواند از مسیر افزایش کرایه حمل‌ونقل، رشد هزینه توزیع کالا، تشدید انتظارات تورمی و تغییر رفتار صاحبان نقدینگی، بازارهای ارز، طلا، بورس و خودرو را نیز تحت تأثیر قرار دهد. کارشناسان اقتصادی معتقدند شدت این آثار به نرخ جدید بنزین و نحوه اجرای سیاست بستگی دارد؛ به‌طوری که افزایش محدود قیمت برای مصرف مازاد می‌تواند اثر کنترل‌شده‌ای داشته باشد، اما نرخ‌های بالاتر، احتمال شکل‌گیری موج تازه‌ای از تقاضا برای دارایی‌های امن مثل ارز و طلا را افزایش می‌دهد. **تأثیر بر هزینه حمل‌ونقل و انتظارات تورمی** میلاد یزدان‌پور، کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با قدس اظهار کرد: اثر افزایش قیمت بنزین فقط در سهم مستقیم آن از سبد هزینه خانوار خلاصه نمی‌شود، بلکه کانال اصلی اثرگذاری، افزایش هزینه حمل‌ونقل و تشدید انتظارات تورمی است. وی افزود: برآوردهای موجود نشان می‌دهد سهم مستقیم سوخت، استفاده از وسایل نقلیه و نگهداری خودرو در شاخص قیمت مصرف‌کننده حدود 5 تا 6 درصد است و کل گروه حمل‌ونقل نیز حدود 9 درصد از وزن این شاخص را تشکیل می‌دهد؛ اما اثر غیرمستقیم بنزین می‌تواند بسیار بیشتر از این ارقام باشد. وی ادامه داد: کالاها برای رسیدن از محل تولید به عمده‌فروشی، فروشگاه و مصرف‌کننده، چندین مرحله حمل‌ونقل را طی می‌کنند. بنابراین افزایش قیمت بنزین، حتی اگر سهم مستقیم محدودی در تورم داشته باشد، از مسیر هزینه توزیع و خدمات می‌تواند قیمت نهایی کالاها را افزایش دهد. Yزدان‌پور گفت: در صورتی که قیمت بنزین برای مصرف مازاد در محدوده 10 تا 15 هزار تومان تعیین شود و سهمیه مصرف عادی خانوارها حفظ شود، فشار مستقیم بر بخش بزرگی از جامعه محدودتر خواهد بود. در این سناریو، هزینه حمل‌ونقل و خدمات افزایش پیدا می‌کند، اما احتمالاً واکنش بازار ارز و طلا کوتاه‌مدت و محدودتر خواهد بود؛ مگر اینکه همزمان عوامل دیگری مانند کسری بودجه، رشد نقدینگی یا تنش‌های اقتصادی نیز فعال باشند.