به گزارش عصر دوشنبه ایرنا از رویترز، بهرغم اینکه اقتصاد آمریکا در مجموع بهتر از انتظار بسیاری از اقتصاددانان در برابر این تغییرات سیاستی و جنگ خاورمیانه مقاومت کرده، اما وعده ترامپ مبنی بر کاهش قیمتها، تقویت مشاغل کارخانهای و بهبود وضعیت زندگی و معیشت طبقه متوسط، همچنان محقق نشده و این در حالی است که تا انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا کمتر از سه ماه باقی مانده است.
اقتصاد آمریکا گرچه به ادعای برخی مقاوم بوده، اما در بسیاری از حوزههایی که ترامپ وعده داده بود اخراج گسترده مهاجران غیرقانونی و افزایش تعرفههای وارداتی به رونق آنها منجر خواهد شد، درجا زده است. به طور همزمان، جنگ مشترک آمریکا و (رژیم)اسرائیل علیه ایران نیز برخی از مخاطرات مهم اقتصادی را تشدید کرده است.
اشتغال
جامعترین معیار اشتغال، پایش خانوار است که اداره آمار کار آمریکا مسئولیت آن را برعهده دارد. تغییرات اعمالشده در آمار جمعیتی در اوایل سال ۲۰۲۶ بدین معناست که دادههای منتشرشده این نهاد دیگر بهطور مستقیم با سالهای قبل قابل مقایسه نیست و در نتیجه آمارها در ژانویه از کاهش چشمگیر تعداد افراد شاغل و افراد جویای کار حکایت داشت.
با این حال، اداره آمار کار آمریکا برای تهیه یک مجموعه داده مسنجم، از برآوردهای جدید جمعیتی در یک زنجیره آماری آزمایشی استفاده کرده که دادهها را تا پنج سال گذشته و از آوریل ۲۰۲۰ بازسازی میکند.
مطابق این دادهها نیز، از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، هم تعداد افراد حاضر در بازار کار و هم تعداد شاغلان کاهش یافته است؛ روندی که با توجه به اقدامات دولت وی در محدود کردن مهاجرت و افزایش اخراج مهاجران، دور از ذهن هم نبوده است. این موضوع به همراه پیر شدن جمعیت بومی آمریکا، باعث شده افراد کمتری برای پر کردن فرصتهای شغلی در دسترس باشند.
چه بخشهایی نیرو جذب میکنند؟
ترامپ وعده داده بود که سیاستهایش به احیای صنعت تولید آمریکا و در پی آن، ایجاد فرصتهای شغلی گسترده منجر خواهد شد. گرچه سرمایهگذاری در اقتصاد افزایش یافته، اما عمده این سرمایهها به ساخت مراکز داده هوش مصنوعی اختصاص یافتهاند که هنوز اثر واقعی آنها بر تولید و اشتغال پدیدار نشده است.
سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی موجب افزایش اشتغال در بخش ساختوساز شده است اما گزارشهای اشتغال نشان میدهد که اکنون تعداد مشاغل بخش تولید کمتر از پایان دوره ریاست جمهوری جو بایدن است. بایدن در ژانویه ۲۰۲۵ کاخ سفید را ترک کرد.
برخی اولویتهای ترامپ از جمله کاهش تعداد کارکنان دولت، در آمار اشتغال بازتاب یافتهاند اما به نوشته رویترز، تغییر شکل اقتصادی با ۳۴۲ میلیون نفر جمعیت کار آسانی نیست. آمریکا همچنان جامعهای است که به رستورانها و مراکز تفریحی علاقه دارد و در عین حال، با پیرتر شدن جمعیت، به خدمات درمانی بیشتری نیاز پیدا میکند.
قیمتها
تورم یکی از محورهای اصلی رقابتهای انتخاباتی سال ۲۰۲۴ بود زیرا خشم ناشی از جهش قیمتها در دوران همهگیری کووید-۱۹ همچنان در ذهن رایدهندگان نفس میکشد، هرچند افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو تا حدی از شدت افزایش قیمتها کاسته بود.
اما وعده ترامپ برای کاهش قیمتها هرگز واقعبینانه نبود. کاهش عمومی قیمتها در آمریکا به لحاظ تاریخی، تنها در مقاطعی رخ داده که وضعیت اقتصاد مبرم بوده است. دستاوردهای دولت ترامپ در کاهش تورم محدود بوده است. مهمترین شاخصهای تورم نشان میدهند که روند کاهش تورم متوقف شده و نرخ تورم همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو قرار دارد و سیاستگذاران درباره احتمال افزایش دوباره آن و مخاطرات متعاقب آن نگران هستند.
تعرفههای وارداتی تا حدی به افزایش قیمتها دامن زدهاند؛ جهش قیمت نفت به حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه یعنی حدود ۵۰ درصد بیشتر از سطح پیش از آغاز جنگ خاورمیانه در اواخر فوریه، فشارهای تورمی را تشدید و اکنون نیز هزینههای سنگین توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی فشارهای قیمتی را مضاعف کرده است.
اقتصاددانان انتظار تغییر قیمت نسبی کالاها را دارند و بر این باورند که در هر دوره، برخی کالاها سریعتر از سایرین گران خواهند شد. اما هنگامی که افزایش قیمتها گسترده شود و کالاهای مختلف به نوبت وارد چرخه گرانی شوند، نتیجه آن شکلگیری تورم فراگیر خواهد بود. برخی مقامات فدرال رزرو معتقدند که چنین سناریویی اکنون به یک خطر قریبالوقوع بدل شده است.
درآمدها
گرچه هزینهکرد مصرفکنندگان در طول شوکهای مختلف دوران ترامپ همچنان مقاوم باقی مانده است اما مشخص نیست این روند تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؛ زیرا گستردهترین شاخص قدرت خرید خانوارها، یعنی درآمد شخصی قابل تصرف،(DSPI) در ماههای اخیر متوقف شده و حتی کاهش یافته است.
درآمد شخصی قابل تصرف، مبلغی است که پس از پرداخت مالیات در تملک افراد باقی میماند و علاوه بر دستمزد، پرداختهایی مانند مستمری تامین اجتماعی را نیز شامل میشود. به عبارت بهتر، همان پولی که برای پرداخت هزینه مسکن، خوراک و سایر کالاها و خدمات در جیب افراد میماند.
قدرت خرید
ترامپ که وعده کاهش هزینه زندگی و افزایش قدرت خرید را داده بود، بعدها این هدف را کماهمیت جلوه داد و بهتازگی حتی از امضای قانونی که با هدف افزایش توان خرید مسکن تصویب شده بود، خودداری کرد و آن را شایسته توجه ندانست!
سالها نرخ بهره بسیار پایین و سپس همهگیری کرونا به جهش شدید قیمت مسکن منجر شد و پس از آن، افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو با هدف مهار تورم، با بالا بردن نرخ بهره وام مسکن رهنی، خرید خانه را دشوارتر کرد. خرید خانه همچنان بخش بسیار بزرگی از درآمد خانوارهای آمریکایی را به خود اختصاص میدهد.
بازار سهام
ترامپ همواره روی عملکرد بازار سهام آمریکا تمرکز داشته و مدعی شده که رکوردشکنی اخیر شاخصهای بورس نشانه موفقیت سیاستهای اقتصادی وی بوده است.
اما واقعیت این است که بازار سهام آمریکا در بلندمدت غالبا صرفنظر از اینکه چه کسی رئیس جمهور باشد، روندی صعودی دارد و عمده روسای جمهور معاصر این کشور در دوره تصدی خود شاهد ثبت رکوردهای جدید در بازار سهام بودهاند.