نقش آذربایجان در کریدور میانی و اهمیت آن در پی جنگ اوکراین

تین نیوز | صاحب‌خبر - قرقیزستان در پایان ماه گذشته میلادی، در قالب سازوکار مشورتی آسیای مرکزی میزبان رهبران پنج جمهوری آسیای مرکزی و الهام علیف، رئیس جمهور آذربایجان بود و در پایان این نشست بیانیه ای نیز با عنوان بیانیه «چولپون-آتا» توسط رهبران شش کشور به امضاء رسید. سازوکار مشورتی آسیای مرکزی موسوم به C5 در نوامبر سال گذشته با پذیرش رسمی آذربایجان در واقع به C6 مبدل شد. در نگاه اول، همکاری و تعامل جمهوری های پنج گانه آسیای مرکزی با آذربایجان در قالب سازوکارهای چندجانبه اتفاق خارق العاده ای محسوب نمی شود و سابقه بسیاری دارد. با این وجود، پذیرش آذربایجان به عنوان عضو -و نه صرفا شریک- توسط کشورهای آسیای مرکزی در این سازوکار مشورتی منحصر را باید امتیازی دیپلماتیک دانست که در ازای نقشی ویژه در ابتکارات کریدوری و توسعه ای به آذربایجان اعطا شده است. نقش آذربایجان در کریدور میانی موقعیت جغرافیایی ویژه آذربایجان در ابتکارات کریدوری و حمل و نقل منطقه ای مهم ترین عامل افزایش نقش این کشور در معادلات اقتصادی و توسعه ای آسیای مرکزی است. کریدور میانی (ترانس کاسپین) به عنوان مسیری برای اتصال چین، آسیای مرکزی، قفقاز، آناتولی و اروپا (بدون نیاز به ایران یا روسیه) علیرغم محدودیت های ناشی از تغییر مدل حمل، رشد ترافیک پنج برابری را ظرف کمتر از هفت سال تجربه کرده است و بالاخص پس از جنگ اوکراین، در زمره اولویت های راهبردی بسیاری از بازیگران، از جمله آمریکا، گنجانده شده است. نامگذاری صندوق دولتی آمریکا برای توسعه کریدور زنگه زور یا تریپ (در ادامه کریدور میانی) با عنوان «صندوق سرمایه گذاری ترانس کاسپین» می تواند نمادی از اهمیت فزاینده کریدور میانی برای آمریکا تلقی شود. در این کریدور، قلمروی آذربایجان موقعیتی بی بدیل دارد و تنها مدخل قابل استفاده در غرب دریای خزر به حساب می رود. نقش آذربایجان در این کریدور منحصر به مزیت جغرافیایی نیست و این کشور، در میان بازیگران کریدور میانی، بزرگترین ناوگان تجاری و تخصصی را بر پهنه خزر در اختیار دارد و قصد دارد بندر باکو را در فازهای بعدی توسعه به