تخریب سردر ژاندارمری تهران: بررسی دلایل و اقدامات حفاظتی

ساختمان ژاندارمری که در محدوده میدان انقلاب (نبش خیابان کارگر جنوبی) قرار دارد، متعلق به دوره‌های قاجار و پهلوی بود. بنابر اظهارات کارشناسان میراث فرهنگی، این بنا سندی زنده از روند شکل‌گیری نهادهای انتظامی و امنیتی در ایران مدرن است. با این حال، در جریان آواربرداری‌ها، سردر تاریخی آن که بازمانده بود، نیز تخریب شد. این موضوع پرسش‌هایی درباره نحوه نظارت، حفاظت، مرمت و بازسازی بناهای تاریخی که در جریان جنگ تخریب و ویران شده‌اند، و چگونگی هماهنگی نهادهای تصمیم‌گیر در این‌باره پیش رو می‌گذارد. محسن طوسی ثانی، مدیر حفظ و احیا، بافت‌ها و محوطه‌های تاریخی وزارت میراث فرهنگی در این‌باره به ایسنا گفت: ممکن است در یک عملیات کارگاهی، بخشی از یک بنا پایداری لازم را نداشته باشد و احتمال خطر برای افرادی که در آن محدوده تردد می‌کنند وجود داشته باشد. در چنین شرایطی، اگر سردری بر اثر حادثه یا آتش‌سوزی آسیب دیده و احتمال ریزش آن وجود داشته باشد، ممکن است برای جلوگیری از خطر جانی، جمع‌آوری شود، اما اصل بر این است که همان بخش تاریخی دوباره و با همان ویژگی‌ها بازسازی و احیا شود. او افزود: برای نمونه، در مجموعه بازار رشت، سردر کاروانسرای ملک نیز به دلیل خطری که برای مردم ایجاد می‌کرد، جمع‌آوری شد. آتش‌سوزی باعث شده بود این سردر مقاومت خود را از دست بدهد و با توجه به تردد مردم از زیر آن، احتمال بروز حادثه وجود داشت. بنابراین، سردر به‌صورت موقت جمع‌آوری شد تا دوباره مشابه نمونه اصلی بازسازی و در جای خود نصب شود. طوسی ادامه داد: به‌طور کلی، این موضوعات به همین شکل پیگیری می‌شود و ما اجازه تخریب آثار تاریخی را نمی‌دهیم، مگر اینکه شرایطی مانند ناپایداری سازه و احتمال ایجاد خطر جانی برای افرادی که به آن فضا مراجعه می‌کنند، وجود داشته باشد. من در حال حاضر از جزئیات موضوع ساختمان ژاندارمری تهران اطلاع دقیقی ندارم و نمی‌توانم درباره این مورد به‌طور مشخص اظهارنظر کنم. تا جایی که می‌دانم، هماهنگی‌هایی در این زمینه صورت گرفته است.