آینهخانه مفخم در میان بناهای تاریخی خراسان شمالی، اثری شاخص از دوره قاجار در شمال شرق ایران است. این بنا که در قلب شهر بجنورد واقع شده، بخشی از مجموعه بزرگ دارالحکومه مفخم بوده که در دوره ناصرالدینشاه قاجار به دستور یارمحمدخان شادلو (سردار مفخم) احداث شد و مرکز تصمیمگیریهای سیاسی و اداری منطقه به شمار میرفت. امروزه از آن مجموعه، تنها عمارت مفخم و آینهخانه باقی ماندهاند.
معماری روایتگر هنر ایرانی
آینهخانه مفخم با تلفیق کمنظیر هنر معماری ایرانی و شیوههای نوین معماری دوره قاجار متمایز است. طراحی این بنا به میرزا مهدیخان شقاقی (ممتحنالدوله) نسبت داده میشود که در ترکیب عناصر سنتی و نوگرای معماری بنا مشهود است.
نمای بیرونی ساختمان با کاشیکاریهای رنگارنگ، نقوش اسلیمی، طرحهای گیاهی، تصاویر انسانی و هندسی تزئین شده است. تالار آینه بنا، با آینهکاریهای ظریف، تزئینات هنرمندانه و تصاویر رجال سیاسی و شخصیتهای دوره قاجار، جلوهای کمنظیر از هنر ایرانی را به نمایش میگذارد و دلیل نامگذاری این بنا نیز همین تالار است.
از دارالحکومه تا موزه مردمشناسی
آینهخانه مفخم روزگاری محل برگزاری نشستهای رسمی، دیدارهای حکومتی و مراسم تشریفاتی بوده است. امروزه این بنا به موزه مردمشناسی تبدیل شده و آثار و اشیاء مرتبط با فرهنگ و تاریخ منطقه را به نمایش میگذارد.
این مجموعه تاریخی، با توجه به اهمیت فرهنگی و هنری خود، به عنوان یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری خراسان شمالی شناخته میشود و نقش بسزایی در معرفی تاریخ، تمدن و هویت این استان به گردشگران داخلی و خارجی دارد.