آغاز امامت حضرت مهدی (عج)؛ گذار از هدایت مستقیم به انتظار فعال

عضو هیئت علمی دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: در دوره یازده امام پیشین(ع)، مردم امکان مراجعه مستقیم به امام و دریافت پاسخ مسائل دینی را داشتند. اما امامت حضرت مهدی(عج) از ابتدا با غیبت آغاز شد. این مسئله ضعف تلقی نمی‌شود، بلکه با توجه به شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوران، غیبت راهی برای حفظ جان امام و استمرار خط هدایت الهی بود. وی درباره علت آغاز امامت حضرت مهدی(عج) در کودکی گفت: فشار و رصد شدید حکومت عباسی از عوامل اصلی این شرایط بود. امام حسن عسکری(ع) در سامرا تحت نظارت شدید قرار داشتند و حکومت درصدد قطع نسل امامت بود؛ به همین دلیل تولد حضرت مهدی(عج) جز برای شمار محدودی از یاران مورد اعتماد مخفی نگه داشته شد. طباطبایی افزود: پس از شهادت امام حسن عسکری(ع)، تهدیدها افزایش یافت و در چنین شرایطی غیبت و اختفا برای حفظ جان امام و استمرار امامت ضرورت پیدا کرد. از سوی دیگر، بر اساس باور شیعه، زمین هیچ‌گاه از حجت خدا خالی نمی‌ماند و امامت حضرت مهدی(عج) پیش از تولد نیز در روایات پیامبر(ص) و ائمه(ع) مطرح شده بود. عضو هیئت علمی دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد تأکید کرد: اگرچه پذیرش امامت یک کودک برای جامعه آسان نبود، اما نصوص و روایات متعدد درباره امامت حضرت مهدی(عج)، زمینه اعتقادی لازم را برای پذیرش این موضوع فراهم کرده بود. **غیبت صغری؛ دوره‌ای برای آماده‌سازی جامعه شیعه** وی غیبت صغری را که حدود 69 سال به طول انجامید، دوره‌ای انتقالی برای آماده‌سازی جامعه شیعه دانست و گفت: اگر ارتباط با امام پس از شهادت امام حسن عسکری(ع) به صورت ناگهانی قطع می‌شد، احتمال بروز شوک اعتقادی، انحراف، تردید درباره وجود امام و شکل‌گیری مدعیان دروغین افزایش می‌یافت. طباطبایی افزود: در این دوره، شیعیان به تدریج آموختند بدون حضور فیزیکی امام و از طریق نایبان مشخص، ارتباط خود را با امام حفظ کنند. نواب خاص از طریق توقیعات به پرسش‌های دینی پاسخ می‌دادند، اختلافات را حل می‌کردند و جایگاه امام را برای جامعه تبیین می‌کردند. **نواب اربعه؛ ستون فقرات تشکیلات شیعه**