تنگه هرمز و تهدید سلاح هسته‌ای: تحلیل قدرت ترامپ

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده، اخیراً با بیان اینکه «هدف شماره یک این است و همیشه این خواهد بود که ایران به هیچ وجه، شکل یا صورتی از سلاح هسته‌ای نداشته باشد»، بر اهمیت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تاکید کرد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شوند که تنگه هرمز در هفته گذشته شاهد افزایش تنش بوده و آمار تردد دریایی در آن منطقه به کمترین میزان خود رسیده است؛ نگرانی‌های زیادی در خصوص امنیت судоходی در این تنگه وجود دارد. متحدان منطقه‌ای نیز خواستار آرامش در این منطقه شده‌اند. پرسش اصلی این است که چرا ترامپ در چنین شرایطی، بر بزرگ‌ترین و انتزاعی‌ترین تهدید ممکن، یعنی سلاح هسته‌ای، تمرکز می‌کند؟ برای تحلیل این موضوع، باید ماهیت قدرت را بررسی کرد. قدرت صرفاً یک شیء نیست، بلکه رابطه‌ای بین اراده و واقعیت است. زمانی که اراده بتواند واقعیت را شکل دهد، قدرت وجود دارد و در غیر این صورت، به توهم تبدیل می‌شود. ترامپ در حال حاضر در میان این دو قطب قرار دارد؛ از یک سو، تنگه هرمز به‌عنوان یک واقعیت قابل‌توجه و از سوی دیگر، سلاح هسته‌ای به‌عنوان یک تهدید خیالی. این شکاف بین واقعیت و وانمود، مکانیسم‌های دفاعی ذهن را فعال می‌کند. در روان‌کاوی، این سازوکار به «جابه‌جایی» (Displacement) معروف است. جابه‌جایی فرآیندی است که در آن فرد اضطراب یا خشم ناشی از یک موقعیت غیرقابل کنترل را به موقعیتی دیگر منتقل می‌کند. در این فرآیند، هدف اصلی نه میزان خطر واقعی، بلکه احساس تسلط و امکان ابراز وجود در برابر آن مهم است. به عنوان مثال، مردی که از رفتار رئیس خود ناراضی است، پس از بازگشت به خانه ممکن است خشم خود را بر فرزندش خالی کند.