علیرضا شریفی، دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران، اعلام کرد که واردکنندگان روغن خام بیش از یک میلیارد یورو از دولت طلبکار هستند و بدهی معادل همین مبلغ به بانکهای داخلی و فروشندگان خارجی دارند. این وضعیت منجر به کاهش شدید واردات روغن خام شده است.
به گفته وی، بیاعتمادی فروشندگان خارجی به واردکنندگان ایرانی و همچنین بیاعتمادی تجار ایرانی به دولت، در کنار اضمحلال سرمایه در گردش ارزی شرکتها، از عوامل اصلی کاهش واردات روغن خام است.
کاهش تقاضا به دلیل حذف ارز ترجیحی
شریفی در خصوص عدم بروز بحران در بازار روغن نباتی علیرغم کاهش واردات روغن خام توضیح داد: پس از حذف ارز ترجیحی، رفتار هیجانی خانوارها و صنایع برای ذخیرهسازی روغن، جای خود را به مصرف ذخایر گذشته و اجتناب از خرید روغن جدید با قیمتهای بالاتر داد. همچنین، قاچاق روغن متوقف و صادرات محصولات غذایی کاهش یافت. فصل گرما نیز مزید بر علت شد و در مجموع تقاضا کاهش یافت، لذا اثر کاهش واردات هنوز در بازار آشکار نشده است.
بحران احتمالی در نیمه دوم سال
دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران هشدار داد که اگر در پاییز و زمستان، مجموع روغنهای خام وارداتی و روغنهای استحصالی از دانههای وارداتی و داخلی به ۱۵۰ هزار تن در ماه نرسد، در نیمه دوم سال با بحران در بازار روغن مواجه خواهیم شد. وی حل این مشکل را منوط به تعیین تکلیف مطالبات ارزی کارخانجات و بازگرداندن اعتماد به بازار دانست.
راهکارهای پیشنهادی برای حل مشکلات ارزی
شریفی کاهش شدید سرمایه در گردش ارزی کارخانجات و بیاعتمادی فروشندگان خارجی به واردکنندگان را علل اصلی کاهش واردات روغن خام برشمرد. وی افزود که بدهی واردکنندگان روغن خام به بانکها، حدود ۳۵ درصد مطالبات آنان از دولت است که مشمول بهره و جریمه ارزی روزشمار میشود. پیشنهاد شد که این بدهیها با بخشی از مطالبات تهاتر یا موقتاً فریز شوند تا از پرداخت سود و جریمه به بانکها و طبقهبندی در سرفصل بدهکاران بدحساب جلوگیری شود.