مقابله با نفوذ یا محدودسازی آزادی بیان؟

در روزهایی که کشور به انسجام اجتماعی، اعتماد عمومی و دسترسی آزاد شهروندان به اطلاعات نیاز دارد، تصویب کلیات طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی، دولت‌ها و نهادهای بیگانه پرسش‌های جدی درباره نسبت میان امنیت، آزادی بیان و حقوق شهروندی مطرح کرده است. اصل مقابله با نفوذ بیگانگان وظیفه‌ای بدیهی حاکمیت و خواست مردم است. اما مسئله از جایی آغاز می‌شود که برای مقابله با «نفوذ»، رسانه‌ها، روزنامه‌نگارها، فعالان سیاسی، دانشگاهیان و کارشناسان را هدف قرار دهیم. سوال اساسی این است: آیا نفوذ با محدود کردن گفت‌وگو با رسانه‌های خارجی از بین می‌رود؟ به نظر نمی‌رسد. مسئله نفوذ نباید با مسئله رسانه اشتباه گرفته شود. اگر در سال‌های اخیر مواردی از نفوذ خسارت‌بار رخ داده باشد، نخستین پرسش این است که این نفوذ چگونه شکل گرفته و چه شبکه‌ای آن را ایجاد کرده است. مقابله با نفوذ نیازمند علت‌شناسی، سبب‌شناسی، تحلیل شبکه‌های ارتباطی و شناسایی خلأهای امنیتی است؛ نه صرفاً افزایش مجازات برای شهروندانی که در فضای رسانه‌ای فعالیت می‌کنند. آزادی بیان را نمی‌توان با جرم‌انگاری مدیریت کرد. ارتباط با رسانه خارجی، صرف‌نظر از محتوای واقعی ارتباط، در معرض جرم‌انگاری قرار گرفته است.