تحلیل تحولات پس از شهادت امام خمینی: ارزیابی سیاست‌های داخلی و خارجی

در ۱۷۰ روز پس از شهادت امام عزیزمان و تحمیل سه جنگ و کودتا بر کشور در عرض یک سال، توجه به ریشه‌ها و ابعاد بروز این حوادث ضروری است. در نشست‌های تحلیلی دلایل مختلفی برای تحمیل جنگ به کشور ذکر می‌شود، از جمله خطای محاسباتی مسئولان، پیام‌های اشتباه، روحیات شخص و سیاست‌های ترامپ، یا نقش نتانیاهو در آتش‌افروزی در منطقه. برخی نیز تحمیل جنگ به کشور را نتیجه روند مذاکره با دشمن می‌دانند. اما کمتر پرداخته شده است که مسیر، بستر و روند مدیریتی که نهایتاً به تحمیل جنگ و شهادت رهبر عالی‌قدرمان منتهی شد و دشمن را به این جمع‌بندی رساند که شرایط داخلی برای حمله به ایران مهیاست. اگر این بسترها و مجموعه عوامل را که محاسبات دشمن را شکل می‌دهد درست نبینیم و به آن نپردازیم یقیناً به خطا رفته‌ایم. مسیری که از اواسط 1403 تا لحظه شهادت رهبر عالیقدر در طول دو سال به صورت ویژه باعث شد تا از ایران مقتدر در برابر دشمنان ضعیف‌نمایی و از جمهوری اسلامی به عنوان نظامی مستأصل، درمانده، خسته، پشیمان و شکست‌خورده تصویرسازی شود. این یک روند به‌غایت خطرناک است که در صورت غفلت از اصلاح آن، جمهوری اسلامی را بیش از گذشته با تهدید وجودی مواجه خواهد کرد. روندی که عملاً با ناکارآمدی عمیق باعث تغییر محاسبات دشمن نسبت به اراده و توان ایستادگی جمهوری اسلامی در برابر تهدیدات شد. رهبر شهید انقلاب هشدار داده بودند: «این، یک قاعده کلی است که احساس ضعف موجب تشویق دشمن به حمله خواهد شد، بنابراین اگر می‌خواهید دشمن را از تهاجم منصرف کنید، باید از نشان دادن احساس ضعف بپرهیزیم و نقاط قوت فراوانی را که در اختیار داریم، آشکار کنیم.» این هشدار صریح، نمونه‌ای از ابراز ضعف در برابر دشمن تا چه میزان می‌تواند به عنوان یک خطای ادراکی باعث افزایش تهدید شود.