اجرای طرح کالابرگ در دولت چهاردهم با هدف تقویت قدرت خرید خانوار و حمایت مستقیم از اقشار کمدرآمد صورت گرفته است. این سیاست در شرایطی پیادهسازی میشود که اقتصاد ایران همزمان با تورم بالا، محدودیت منابع بودجهای و افزایش هزینههای زندگی مواجه است.
ارزیابی اثرگذاری کالابرگ بر معیشت خانوارها
ارزیابی عملکرد این سیاست نشان میدهد که کالابرگ توانسته بخشی از حمایت دولت را بهصورت مستقیم به سبد مصرفی خانوار منتقل کند. با این حال، کارشناسان اقتصادی بر این باورند که حفظ اثرگذاری این طرح مستلزم توجه به عوامل زیر است:
- تعدیل ارزش کالابرگ: اگر ارزش کالابرگ متناسب با نرخ تورم تعدیل نشود، قدرت خرید آن بهمرور کاهش مییابد.
- تأمین منابع مالی: تأمین منابع از مسیرهای تورمزا میتواند بخشی از اثر حمایتی طرح را از بین ببرد.
- کنترل قیمتها: کنترل قیمت کالاهای اساسی برای حفظ ارزش حمایتهای معیشتی ضروری است.
الزامات پایداری سیاستهای حمایتی
برای تبدیل کالابرگ از یک حمایت مقطعی به سیاستی پایدار جهت صیانت از معیشت خانوارها، اصلاح نظام دهکبندی و تأمین منابع پایدار از مهمترین الزامات شناخته میشود. برخلاف پرداختهای نقدی، کالابرگ منابع حمایتی را به سمت خرید گروهی از کالاهای مورد نیاز خانوار هدایت میکند تا حداقل بخشی از سبد مصرفی اقشار آسیبپذیر تحت پوشش قرار گیرد.
دیدگاه کارشناسان درباره تحولات اقتصادی
حسین درودیان، کارشناس اقتصادی، در ارزیابی اثرگذاری این سیاست تأکید میکند که سنجش دقیق عملکرد کالابرگ بدون در نظر گرفتن تحولات بزرگ اقتصادی و سیاسی دشوار است. وی معتقد است برای ارزیابی دقیقتر، باید دادههای مربوط به دوره پیش از وقوع جنگ مورد مقایسه قرار گیرد، چرا که تغییرات شدید اقتصادی پس از آن، بر روندها تأثیرگذار بوده است.