عملیات مرصاد در پاسخ به عملیات فروغ جاویدان که توسط نیروهای سازمان مجاهدین خلق مستقر در عراق و با پشتیبانی دولت وقت عراق طراحی و اجرا شد، صورت گرفت. در این عملیات، رزمندگان ایران متشکل از ارتش، سپاه و بسیج، ضربات مهلکی به نیروهای سازمان مجاهدین خلق و ارتش عراق وارد کردند.
نقش هوانیروز و نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در این عملیات بسیار تعیینکننده و سرنوشتساز بود. این نیروها با دلاوری و ایثار بر دشمنان یورش برده و آنان را به هلاکت رساندند.
در هشتمین سال جنگ، پس از تصویب قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل در ۲۹ تیر ۱۳۶۶، امام خمینی تصمیم به پذیرش قطعنامه گرفتند تا به جنگ پایان دهند. ایران در ۲۷ تیر ۱۳۶۷ رسماً پذیرش قطعنامه را به دبیرکل سازمان ملل اعلام کرد. عراق پیش از این قطعنامه را پذیرفته بود، اما پس از پذیرش ایران، در ۳۱ تیر ۱۳۶۷ حملات خود را در خاک ایران آغاز کرد و نیروهای عراقی تا نزدیکی رودخانه کارون پیشروی کردند که با مقاومت نیروهای سپاه و مردم ناکام ماندند.
همزمان با اعلام پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی ایران، جلسهای در عراق با حضور صدام حسین و مسعود رجوی، رئیس سازمان مجاهدین خلق، برگزار شد. هدف این جلسه، بررسی چگونگی پیشروی سریع نیروهای سازمان مجاهدین خلق به سمت تهران با پشتیبانی محدود نیروهای مسلح عراق برای در دست گرفتن قدرت در ایران بود.