جهان برقی در حال تغییر است/ ایران نباید از قطار انرژی جا بماند!

تابناک گزارش می‌دهد که شبکه انرژی جهان دیگر مانند چند دهه گذشته نیست. کارخانه‌هایی که قبلاً نفت، زغال‌سنگ و گاز را وارد کرده و برق و سوخت را خارج می‌کردند، در حال بازسازی هستند. این تغییرات جهانی تنها به شعارها محدود نمی‌شود. چند سال است که پنل‌های خورشیدی روی پشت‌بام‌ها و بیابان‌ها نصب شده‌اند، توربین‌ها در دریا و خشکی می‌چرخند، باتری‌ها برق را برای ساعات بدون نور خورشید ذخیره می‌کنند و خودروهایی که زمانی فقط با موتور بنزینی شناخته می‌شدند، به شبکه برق تبدیل می‌شوند. یک سوءتفاهم رایج این است که جهان هنوز نفت و گاز را کنار نگذاشته است. در سال 2025 مصرف نفت، گاز طبیعی و زغال‌سنگ افزایش یافت، اما رشد انرژی جهان دیگر فقط بر پایه سوخت‌های فسیلی نیست. بخش بزرگی از انرژی جدید از فناوری‌های کم‌انتشار تأمین می‌شود. این تغییر مهم‌ترین خبر پنهان در آمار‌های انرژی سال 2025 است. براساس آمار‌های آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، تقاضای انرژی جهان در سال 2025 حدود 1.3 درصد افزایش یافته؛ معادل نزدیک به 8 اگزاجول. این رشد، 2 درصد رشد سال 2024 را پشت سر گذاشته و اندکی کمتر از میانگین رشد دهه قبل (حدود 1.4 درصد) است. IEA علت این کاهش سرعت را رشد اقتصادی کندتر، کاهش رشد صنایع انرژی‌بر در برخی مناطق، شرایط آب‌وهوایی متفاوت و بهبود سریع‌تر بهره‌وری انرژی می‌داند. در سال 2025، خورشید بزرگ‌ترین منبع منفرد رشد تقاضای انرژی جهان بود. بر اساس محاسبات IEA، انرژی خورشیدی بیش از یک‌چهارم افزایش تقاضای انرژی جهان را پوشش داد؛ پس از آن گاز طبیعی با حدود 17 درصد و نفت با حدود 15 درصد از رشد تقاضا تأمین شد.