کسری تولید و نیاز به واردات
بر اساس آمارها، مصرف روزانه بنزین در ایران حدود ۱۴۰ میلیون لیتر است. پیشبینی میشود با روند کنونی، این میزان در ماههای آینده به ۱۶۲ میلیون لیتر در روز برسد. این افزایش مصرف منجر به کسری ۳۳ میلیون لیتری در تولید داخلی خواهد شد که نیازمند واردات با هزینهای گزاف است.
ضرورت کاهش مصرف
هدفگذاری برای کاهش روزانه ۱۳ میلیون لیتر مصرف بنزین، معادل حدود ۱۱ درصد از کل مصرف کشور، یک ضرورت ملی محسوب میشود. صرفهجویی در مصرف بنزین نه تنها هزینههای اقتصادی را کاهش میدهد، بلکه ظرفیت بیشتری برای پشتیبانی از تولید، حملونقل، خدمات عمومی و مدیریت بحران فراهم میآورد.
چالشهای افزایش قیمت
در گذشته، افزایش قیمت سوخت یکی از ابزارهای اصلی کنترل مصرف بوده است. اما کارشناسان معتقدند در فضای کنونی کشور، با توجه به فشارهای معیشتی و شرایط جنگی، هرگونه افزایش قیمت بنزین میتواند آثار اجتماعی و روانی گستردهای به همراه داشته باشد که هزینههای آن فراتر از منافع اقتصادی خواهد بود. بنابراین، سیاستگذاری باید بر مدیریت مصرف بدون افزایش قیمت متمرکز شود.
راهکارهای جایگزین
مدیریت مصرف بنزین بدون افزایش قیمت، هرچند دشوار است، اما با مجموعهای از اقدامات مدیریتی، فنی و فرهنگی دستیافتنی است. یکی از محورهای اصلی این راهبرد، کاهش نیاز به استفاده از خودروی شخصی است. این امر مستلزم فراهم کردن جایگزینهای مناسب برای سفر با خودروی شخصی است.
- توسعه حملونقل عمومی، بهویژه شبکههای ریلی شهری و حومهای، اهمیت ویژهای در این زمینه دارد.
- ارائه مشوقهای لازم برای استفاده از وسایل حملونقل عمومی.
- بهبود زیرساختهای شهری برای تسهیل تردد پیاده و دوچرخه.
- فرهنگسازی برای کاهش سفرهای غیرضروری با خودروی شخصی.