تحلیل مهران خدادادی بر خبر نظام‌آبادی: سیگار کشیدن زنان، ابراز وجود نیست؛ استرس‌زاست

خبر روز به خوبی بر روی یک موضوع مهم و در حال رشد تمرکز کرده است: افزایش مصرف سیگار در میان زنان ایران. زهره نظام‌آبادی، روانشناس برجسته، با ارائه دیدگاه‌های ارزشمند، عوامل متعددی را برای این پدیده شناسایی کرده است که فراتر از صرفاً یک عادت یا تمایل زودگذر است.

تحلیل ما نشان می‌دهد که افزایش میل زنان به سیگار نه تنها ناشی از تغییرات اجتماعی و هنجارهای جدید است، بلکه ریشه در فشارهای روانی و استرس‌های شدید زندگی معاصر دارد. نظام‌آبادی به درستی اشاره می‌کند که زنان بیشتر از مردان گزارش می‌دهند که برای کاهش اضطراب و تنظیم هیجان به سیگار روی می‌آورند. این موضوع به‌ویژه در جامعه‌ای که فشارها بر زنان، از جمله انتظارات خانوادگی و اجتماعی، اغلب بسیار بالاست، قابل فهم است. در واقع، سیگار می‌تواند به عنوان یک مکانیسم مقابله با استرس عمل کند، اما این راه حل موقتی و مخرب است.

یکی از نکات کلیدی که نظام‌آبادی مطرح می‌کند، تفاوت مسیر وابستگی روانی به سیگار در زنان و مردان است. او بیان می‌کند که مغز آقایان در هنگام شروع سیگار کشیدن، وابستگی فیزیولوژیکی بیشتری به نیکوتین پیدا می‌کنند، که این امر ترک آن را برایشان دشوارتر می‌سازد. این تفاوت می‌تواند ناشی از عوامل بیولوژیکی و هورمونی باشد، اما نشان‌دهنده این است که زنان ممکن است در معرض خطر ابتلا به وابستگی سریع‌تر باشند و نیاز به حمایت بیشتری برای ترک سیگار داشته باشند.

بازاریابی هدفمند صنعت دخانیات نیز نقش مهمی در این افزایش مصرف دارد. این صنعت با آگاهی از نیازهای خاص زنان، محصولات خود را به گونه‌ای تبلیغ می‌کند که حس استقلال‌طلبی و ابراز وجود را القا کند - چیزی که نظام‌آبادی به صراحت رد کرده و آن را ناشی از تنظیم هیجان و کاهش استرس می‌داند. این تاکتیک‌های بازاریابی، با اغوا کردن زنان برای احساس قدرت و کنترل، آن‌ها را در معرض خطر اعتیاد قرار می‌دهند.

علاوه بر این، تأثیر مصرف سیگار بر سلامت روانی فرزندان نیز باید جدی گرفته شود. نظام‌آبادی به درستی به "تاثیر مستقیم" مصرف دخانیات از سوی مادران بر سلامت روان فرزندان اشاره می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد که اعتیاد مادر به سیگار می‌تواند یک عامل خطر مهم برای بروز مشکلات روانی در کودکان باشد و نیاز به مداخلات پزشکی و اجتماعی دارد تا از این آسیب‌ها جلوگیری شود.

از سوی دیگر، نکته قابل توجه این است که نظام‌آبادی مصرف سیگار را به طور موقت "اضطراب و استرس" را کاهش می‌دهد. این یک توهم است! فرد در واقع خود را در چرخه اعتیاد گرفتار می‌کند، جایی که هر بار که سیگار می‌کشد، نیاز به مقدار بیشتری دارد تا همان اثر آرامش‌بخش را تجربه کند. این چرخه معیوب، نه تنها سلامت جسمی و روانی فرد را تهدید می‌کند، بلکه هزینه‌های اقتصادی قابل توجهی نیز به همراه دارد.

در نهایت، تحلیل نظام‌آبادی بر اهمیت درک ریشه‌های روانشناختی مصرف سیگار در زنان تأکید دارد. صرفاً ارائه اطلاعات درباره خطرات سیگار کشیدن کافی نیست؛ بلکه لازم است تا عواملی که باعث می‌شوند زنان به این عادت روی آورند، شناسایی و مورد بررسی قرار گیرند. این امر می‌تواند منجر به طراحی برنامه‌های پیشگیرانه و توانمندسازی شود که به زنان کمک می‌کند تا با فشارهای روانی خود مقابله کنند و از وابستگی به سیگار جلوگیری کنند.

پیشنهاد می‌شود که دولت و سازمان‌های بهداشت عمومی، با همکاری روانشناسان و متخصصان سلامت اجتماعی، برنامه‌هایی را برای آموزش و آگاهی‌رسانی در مورد این موضوع طراحی کنند. همچنین، دسترسی به خدمات مشاوره و درمان اعتیاد باید گسترش یابد تا زنان بتوانند به راحتی از این خدمات استفاده کنند. با توجه به رشد مصرف سیگار در میان زنان و تأثیرات منفی آن بر سلامت جامعه، اقدامات فوری و موثری برای مقابله با این مسئله ضروری است.